«Көңіл архивінде өлең қалдырған»

17102018

Осындай тақырыппен Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Төлеген Айбергенов атындағы сыйлықтың иегері, көрнекті ақын, қарымды журналист, университет түлегі Ғайсағали Сейтақтың 60 жылдық мерейтойына арналған таным мен тағылымға толы жыр кеші өтті.

 

Қара шаңырақтың үзілмейтін дәстүрі ол өз түлектерімен байланысын ешқашан үзбейтіндігі. Университет ректоры Серғалиев Нұрлан Хабиболлаұлы кездесу алдында ақынға үлкен құрмет көрсетіп, мерейтойымен құттықтап, иығына шапан жауып, Махамбет университетінің мақтанышына айналған Ғайсағали Сейтақтай елдің азамат-тұлғалары университеттің мерейі мен мақтанышы екендігін жеткізді.

foto-Rafxata-Xalelova-194-600x400

Жыр кешінде алғаш боп сөз алған «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің Құрметті профессоры, ақын апамыз Ақұштап Бақтыгерейқызы ақын інісінің шығармашылығына тереңнен үңіліп, ұлттық бояуы қанық, мазмұны терең өлең жолдарына зерделі талдау жасап, көркемдік құпиясын ашқандай.

«Шам тұрады жыр шақырып іргеде,

Шамырқансам, берем ерік тілге де.

Шабыт отын сөндірмеуім керек қой,

Шындық болса шыр еткенім шілдеде» деп жырлаған Ғайсағали Самиғоллаұлы дүниеге келген Нарын жерінде найзасын намысқа қайраған батырлар, қабырғалы билер, қасиетті хандар мен ақындар да дүниеге келген. Ғайсағали Сейтақ өлеңдеріне үңілсек, бүлкілдеген әр тамырынан жан дүниесімен ұлтын сүйетін ақынды байқайтынымыз анық.

1978 жылдан басталған шығармашылық жол «Маңдай», «Аман бол, Атамекенім», «Нарынның нар ұлдары», «Айарудың алқасы» және жақында тұсауы кесілген «Қасиет қонған қара жер» жинақ кітаптарымен толыққан ақын шығармашылығы қазіргі таңда ғылыми айналымға еніп, түрлі монографиялар мен зерттеу жұмыстарының нысанына айналуда. «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 2-курс магистранты Амангелді Гүлжанат өз баяндамасында ақын шығармашылығына ғылыми негізде талдау жасап, ақын өлеңдеріндегі тарихи тұлға бейнесіне кеңінен тоқталды.

Кеш барысында сөз алғандар ақын шығармашылығына тоқталумен шектелмей, Ғайсағали Самиғоллаұлының өңір журналистикасына сіңірген еңбегін де бағамдап өтті. Кеш қонағы, тарих ғылымдарының кандидаты, Жақсығалиев Жаңабек Жанабайұлы ақынның көп қырлы талант иесі екендігін атап өтіп, ақын шығармаларындағы «тек пен тамыр» феномені жайында әдемі сөз қозғады.

«Уа, қонағым!

Естимісің бір үнді,

Сен ұғарсың, мүмкін, менің ділімді,

Көремісің кеңдігімді көсілген.

Сеземісің кеудемдегі дірілді?!» деп жырлаған ақынның

үнін де, ділін де ұға білген ақынның ұстазы болған Жолдықайырова Мерует Жолдықайырқызы да студентіне деген ерекше тілегін жеткізсе, студенттік кезеңнің естен кетпес, албырт көңілдің, сергелдең сезімнің ұмытылмас кезеңінде бірге оқыған, жастық жылдарының куәсі болған, студенттік досы, бүгінде ардагер ұстаз Таубаев Қуаныш Таубайұлы кешке арнайы келіп, ерекше естеліктерімен бөлісті. Дәстүрлі әнші Фархат Оразов орындаған «Нарын» әні кештің шырайын ашқандай.

Ақынның тарихи тақырыпқа жазылған, ұлттық рухтағы өлеңдерімен қоса, сыршыл да сезімге толы нәзік жырларын стденттеріміз ақын жанының ішкі иірімдеріне бойлағандай әсерде тебірене оқыды.

Ақын жаны нәзік келеді. Өмір мен өлең аражігінде өз шығармашылығын шыңдау, өмірім өлеңім деп өмір сүру ұрпақтан ұрпаққа талантпен жалғасатын киелі қасиет болса, ақынның өзі білім алған қара шаңырақта ізбасар ақын шәкірттері Қалижан Еркеназ бен Аманжолов Әнуар ақынға арнау өлеңдерін оқып, тыңдарман қауымды бір серпілткендей болды. Ақын өмірі мен шығармашылығы бағытында студенттердің көкейінде жүрген сауалдар да жауапсыз қалмай, әдемі, әсерлі әңгімеге жалғасты. Білім ордасындағы жыр кешінің шымылдығы жас әнші Наргиза Сүлейменованың орындауындағы ақын ағамыздың сөзі мен Қуандық Мәдірдің әніне жазылған «Жаңбырдан соң» әнімен жабылды.

Ақын – жүрегінде сәуле тұнған адам. Бір кеудеде азап пен ғажап сезімдерді тоғыстырған жан. Осындай қасиеттерді сөнбес жарық қылып, сезім теңізінен жыр ағытқан ақын сахна төрінде жырдан шашу шашып, өлеңдерін оқыды. Жыр әлемінде өз орны бар, Ақжайық өңірінің дара тұлғасы, Махамбет университетінің түлегі, біздің мақтанышымыз, ақын Ғайсағали Сейтақ ағамызға арналған тағылымды кеш жыр сүйер қауымның «көңіл архивінде өлең қалдырған» әсерімен есте қалары айқын.

Рита СҰЛТАНҒАЛИЕВА,

М. Өтемісов атындағы БҚМУ қауымдастырылған профессоры

zhaikpress.kz

 

Мақалаға сілтеме

 

 

foto-Rafxata-Xalelova-57

17102018-2
 

Ақын Ғайсағали Сейтақ жастармен жүздесті

smi18102018

Көңілдің архивінде қалсын өлең. М.Өтемісов атындағы БҚМУ қабырғасында осындай атаумен ҚР Жазушылар Одағының мүшесі, Төлеген Айбергенов атындағы сыйлықтың иегері, көрнекті ақын, қарымды журналист Ғайсағали Сейтақтың 60 жылдық мерейтойына және «Қасиет қонған қара жер» кітабының жарық көруіне орай тағылымды кездесу өтті.  

 

Мақалаға сілтеме

Батыс Қазақстан университетінде Ғайсағали Сейтақтың шығармашылық жыр кеші өтті

20181017172010 

ОРАЛ. ҚазАқпарат - Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Төлеген Айбергенов атындағы сыйлықтың иегері, көрнекті ақын, қарымды журналист, университет түлегі Ғайсағали Сейтақтың жыр кеші өтті. Ақынның 60 жылдық мерейтойына арналған кеш «Көңілдің архивінде қалсын өлең» атты таным мен тағылымға толы шара болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат.«Қара шаңырақтың» қалыптастырған дәстүрінің бірі - бұл өз түлектерімен байланысын ешқашан үзбейтіндігі. Университет ректоры Нұрлан Серғалиев кездесу алдында ақынға үлкен құрмет көрсетіп, мерейтойымен құттықтап, иығына шапан жауып, Махамбет университетінің мақтанышына айналған Ғайсағали Сейтақтай елдің азамат-тұлғалары университеттің мерейі мен мақтанышы екендігін жеткізді», - делінген баспасөз баянында. Сонымен қатар, жыр кешінде «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, университтің Құрметті профессоры Ақұштап Бақтыгерейқызы ақын інісінің шығармашылығына тереңнен үңіліп, ұлттық бояуы қанық, мазмұны терең өлең жолдарына зерделі талдау жасап, көркемдік құпиясын ашқандай болды. Ал университеттің «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 2-курс магистранты Амангелді Гүлжанат өз баяндамасында ақын шығармашылығына ғылыми негізде талдау жасап, ақын өлеңдеріндегі тарихи тұлға бейнесіне кеңінен тоқталды. Кеш барысында сөз алғандар ақын шығармашылығына тоқталумен шектелмей, Ғайсағали Самиғоллаұлының өңір журналистикасына сіңірген еңбегін де бағамдап өтті. Кеш қонағы, тарих ғылымдарының кандидаты Жаңабек Жақсығалиев ақынның көп қырлы талант иесі екендігін атап өтіп, ақын шығармаларындағы «тек пен тамыр» феномені жайында әдемі сөз қозғады. Ал ақынның университеттегі ұстазы Мерует Жолдықайырова да студентіне деген ерекше тілегін жеткізсе, студенттік кезеңнің естен кетпес, албырт көңілдің, сергелдең сезімнің ұмытылмас кезеңінде бірге оқыған, жастық жылдарының куәсі болған, студенттік досы, бүгінде ардагер ұстаз Қуаныш Таубаев кешке арнайы келіп, ерекше естеліктерімен бөлісті. Дәстүрлі әнші Фархат Оразов орындаған «Нарын» әні кештің шырайын ашқандай болды. Айта кетейік, ақынның 1978 жылдан басталған шығармашылық жолы «Маңдай», «Аман бол, Атамекенім», «Нарынның нар ұлдары», «Айарудың алқасы» және жақында тұсауы кесілген «Қасиет қонған қара жер» жинақ кітаптарымен толыққан. Бұл шығармалардың өзі қазіргі таңда ғылыми айналымға еніп, түрлі монографиялар мен зерттеу жұмыстарының нысанына айналуда. «Жыр әлемінде өз орны бар, Ақжайық өңірінің дарынды тұлғасы Ғайсағали Сейтақтың Махамбет университетіндегі кеші жыр сүйер қауымның «көңіл архивінде өлең қалдырған» әсерімен есте қалары айқын» делінген баспасөз баянында. Ғайсағали Сейтақ «ҚазАқпарат» ХАА Батыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі. Ол осы қызметті 2000 жылдан бері атқарып келеді.

Фото: Рафхат Халелов 

Мақалаға сілтеме

 

20181017171807

20181017171925

20181017171752

ЖАН САРАЙЫН АШҚАН КЕШ

17102018

Бүгін Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде белгілі ақын Ғайсағали Сейтақ қонақта болды. Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі, бірнеше жыр жинақтарының авторы Ғайсағали Сейтақты осы оқу ордасының ректоры, қауымдастырылған профессор, биология ғылымдарының кандидаты Нұрлан Серғалиев қабылдап, мерейлі 60 жасымен құттықтап, құрмет көрсетті.

Алдымен тепсе темір үзердей кіл жігіттер жағы ақын ағаларының патриоттық өлеңдерін тебірене жатқа оқып, көрермен қауымның рухын көтерсе, «Көңілдің архивінде қалсын өлең» деп аталған кеш шымылдығын Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Алаш» әдеби сыйлығының иегері, Ақ Жайықтың ­Ақ шағаласы ­Ақұштап Бақтыгереева құттықтау сөзімен ашты. Қаламгер інісінің сонау студент кезін, өлең өлкесіне құлаш ұрған қарлығаш қанатын көрген Ақұштап апа әуелі зал толы студенттерге: «Осы отырған қайсысың кімнің, қандай ақынның өлеңін жатқа білесіңдер» деген сұрақ қойды. Осы мезетте қаракөз қыз бала орнынан ұшып түргеліп айбынды Мұқағалидың «Ғашықпын, шын ғашықпын сол адамға» деген жыр жолдарын ақ жаңбырдай төгіп қоя берді. Университет залы сілтідей тынды. Өлең аяқталған бойда Ақұштап Бақтыгереева: «Міне, бүгін алдарыңда отырған, өзінің өзгермейтін азаматтық болмысымен, өзінің қайталанбайтын үнімен, сабырлы мінезімен, кісілік келбетімен, қарымды қаламымен елге танылған Ғайсағали ағаларыңда тап осы ғимаратта білім алған. Сіздер секілді өлеңге ғашық студенттің алды болған. Дәл сол сәттерді сіздер арқылы көз алдыма елестетіп тұрмын. Сондықтан сіздерге өлең оқытып тұрмын. Ұлы Абайдан бастап барша ақын-жазушылардың кітаптарын сүйіп оқитындар ғана елі мен жеріне адал қызмет етіп, абыройлы бола алады. Ғайсағали секілді перзенттік парызын ақтап, мықты азамат бола алады» деді. Осылайша көрермендерді қыздырып, кеш қонағына апалық тілегімен жылылық сыйлаған Ақұштап Бақтыгереева «Нарынның нар ұлдары» деп келетін Сейтақтың Ғайсағалиы туралы философиялық ойлар айтып, тыңдаушысын ұйытты. Сол секілді бір кездері А.Пушкин атындағы педагогикалық институтта білім алған Ғайсағали Сейтаққа дәріс берген, қазақтың аяулы қаламгері Рахымжан Отарбаевқа куратор болған ардақты ұстаз-ана Меруерт Жолдықайырова да сахна төріне көтеріліп, шәкіртіне аналық батасын арнады. Журналист әрі ақын баласымен мақтанатынын, өлеңдерін сүйіп оқитынын, ұзақ ғұмыр тілейтінін жеткізді тоқсанның төріндегі Меруерт анамыз.

17102018-1

Осы кеште ақжарма тілектер ақынның үйіндегі асыл жары, ұл-қыздарының аппақ анасы Тамара Нәбиқызына да арналды. Әнші-термеші Фархат Оразов Бөкейорданың тумасына арнап өз заманында халқымыздың қолбасшысы болған Бисен Жәнекешовтің туған жер туралы толғауын төгілтсе, БҚМУ магистранты Гүлжанат Амангелдиева Ғайсағали Сейтақтың өлеңдерін ғылыми тұрғыдан талдап берді. Ал үзеңгілес достары естеліктерден сыр шертті. Өлкемізге белгілі тарихшы, БҚМУ-дың ғылым кандидаты Жаңабек Жақсығалиев ақын поэзиясы арқылы тарихтың қалың беттеріне үңілді. «Егер Бөкей болмаса…», «Аман бол, атамекенім» секілді көптеген өлеңдерінен тарихи деректер келтірді. Сөйтіп, небәрі екі сағаттың ішінде көрерменнің жан сарайын ашып, ұлылық пен парасаттылықтың үлгісін паш еткен кеште жастар жағы сұрақтарын қойып, ақынмен сырласты. Табиғи таланттың қайда да ғұмыры ұзақ жасайтынын дәлелдеп баққан кештен туған ауылынан, алтын ұясынан түлеп ұшқан өрімдей студенттер ғажайып тағылым алды. Ақынның құшағын гүлге толтырған кеш шын мәнісінде «Көңілдің архивінде» қаламгердің қанатты жырларын ғана қалдырды…

 

Мира ШҮЙІНШӘЛИЕВА

 

Мақалаға сілтеме


 

БҚМУ-ға 1500 студент қабылданды

15102018

М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетіне биыл 1500 студент қабылданды. Ғасырға жуық тарихы бар оқу ордасы нарыққа 51 мамандық бойынша кадрлар дайындаумен келеді. Биыл университет табалдырығын аттаған студенттер қатарында еңбек күші жоғары өңірлерден «Серпін» бағдарламасымен келген жастар да бар.

 

 

Мақалаға сілтеме

ОРАЛДА БІРІНШІ КУРС СТУДЕНТТЕРІНЕ «БІЛІМ КІЛТІ» ТАБЫСТАЛДЫ

12102018 

Бүгін «Нұр Отан» БҚОФ-ның ғимаратында М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің жастар ісі жөніндегі комитеті, өзін-өзі басқару ұйымының ұйымдастыруымен бірніші курс студенттеріне арналған «Студенттік қатарға қабылдау» салтанатты шарасы өтті.

Оған М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры Н.Серғалиев, профессор-оқытушылар құрамы, БҚМУ белсенділері және бір топ 1 курс студенттері қатысты.

Университет көлемінде жастар қозғалысының дамуына, әр салада өз мамандығының шеберлері болуға, жастарды отансүйгіштікке, еңбекқорлыққа, өнерлі болуға тәрбиелеу, елдің қоғамдық-саяси, мәдени, экономикалық өміріне деген белсенділігін арттыру – шараның басты мақсаты.

Әсем би, әуезді әнмен көмкерліген шарада білім ордасындағы студенттік өзін-өзі басқару ұйымының белсенділері І курс студенттеріне «Білім кілті» салтанатты түрде табыс етілді.

 

БҚО Өңірлік коммуникациялар қызметі

Мақалаға сілтеме

 

12102018-1

 

Нұрлан Серғалиев: "Білім мен ғылым – Елбасы Жолдауының басты бағдары"

1538745073  9a1b664b4fcfe2523e1688500843708a

Мемлекет Басшысы Нұрсұлтан Назарбаев 2018 жылғы 5 қазанында Қазақстан халқына арнаған кезекті Жолдауын ұсынды. Қоғамдық өмірдің түрлі саласын қамтыған аталмыш Жолдауда ғылым, білім және жастар мәселесі ерекше орынға қойылған және аталған саладағы маңызды мәселелердің жолдары нақты белгіленген.

Еліміздің бұдан былайғы дамуы тек қана ғылымның деңгейімен өлшенетінін атап өткен Елбасы ғылымға басты назар аударуға тиіс екенімізді жеткізді.

Дәл осы тұста отандық ғылым деңгейі қандай деген орынды сұрақ туады. Бұл тұрғыдан алғанда да еліміз діттеген меже биігінен көріне алатынына сенім мол. Отандық ғылым мектебі қазірдің өзінде теңдессіз нәтижелерін бере бастады. Қай жағынан алғанда да біздің ғалымдар отандық экономиканы озық технологиямен байытудың тірегі болары сөзсіз.

Біз осы уақытқа дейін өмірлік қажетті үш тіреудің басын біріктіре алмай жүрдік. Білім – ғылым – өндіріс үштігінің басын қосатын нақты заң қабылданып, бұл күндері нәтижелі жұмыс істеп жатыр. Өндірісті дамытушы ғылымды инвестициялаудың халықаралық қалыптағы жүйесі енді біздің ел өміріне де ене бастады. Бұған дейін ғылым «қаражаттан шөліркесе», ғалымдар ашқан жаңалықтар өндіріске жолдама алудан ысырылып келсе, енді ондай тоқырау болмайтын болды. Ғылымды инвестициялаудың бірнеше арнасы жұмыс істей бастады. Мәселен ғылыми-зерттеулер үшін арнайы мемлекеттік мақсатты гранттар бөлу, мемлекеттік тапсырыстар бойынша ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асыру, ғылымға бөлінетін қаржыны ғалымдардың өз екшеулерінен өткізе отырып бөлу, ақыр аяғында жекенің капиталын инвестиция ретінде тарту арналары пайда болды. Ашылған жаңалықтарды өндіріске енгізу ісі жеңілдей түсті. Қазір үкімет деңгейінде жоғары ғылыми-технологиялық кеңес жұмыс істейді. Бұл кеңес салалық ғылыми кеңестердің ұсыныстарын екшеуден өткізеді. Сайып келгенде, бәрінің де мүддесі ғылымды инвестициялау, жаңалықты өндіріске кідіріссіз енгізу жұмыстарын жүйеге түсірген, жемісті ететін бір жаңа арна болғанын айта кету керек.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі қойып отырған талаптарға сәйкес, М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті іргелі және қолданбалы зерттеулерді жүргізуде. Университетіміздің ғылыми-зерттеу жұмыстары және инновациялық жобалар бойынша Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму бағдарламасын жүзеге асыру бойынша жұмыстануда.

Бүгінгі ғылымның индустриалды-инновациялық дамуына байланысты зерттеулерді коммерцияландыру күн тәртібінде тұрған күрделі мәселе. Өйткені әлемдік деңгейдегі зерттеулер мен әлемдік ғылым Қазақстанға келуі үшін бізге қайтсек те ғылыми ізденістерді коммерциялаудың тәжірибесі мен тетіктерін меңгеруге тура келетіні дәлелденіп отыр. 2018 жылы университет ғалымдарының іргелі және қолданбалы зерттеулері келісім шарттар аясында және мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландыру жалғасты, сонымен бірге жаңа жобалар қаржыландырылуда.

Ғалымдарымыздың қаржыландырылған ғылыми жобаларға қатысу көрсеткішін арттыру мақсатында да бірқатар жұмыстар жүргізілуде. Ағымдағы оқу жылы екі зерттеу зертханасы құрылды. Іргелі және қолданбалы зерттеулерді дамыту бағытында университет өзі қаржыландыратын ішкі гранттар бөлуді жоспарлап, осы бағытта жұмыстар да басталып кетті. Сонымен қатар материалдық-техникалық базаны жаңарту, ғылыми жоба нәтижелерін коммерцияландыру, өндіріске енгізу жұмыстарын жандандыруды арттыру басты назарда. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың: «Қазір... ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген адам озады» деп үнемі бағыт сілтеп отыруы студенттер мен оқытушылардан ғылыми ізденіс пен кәсіби шеберлікті, біліктілікті талап еткені. Бұл үшін білім жүйесінде білім беру мен оқытудың, ғылымды игерудің халықаралық талаптарын меңгертудің маңызы зор.

Университет бүгінгі таңда ғылыми бағыттағы ынтымақтастық қызметі алыс және жақын шетел жоғары оқу орындарымен халықаралық байланыстарды ұйымдастыру және дамыту жұмыстары бойынша бірқатар жұмыстар атқаруда. Нәтижесінде бүгінде университетіміз таяу және алыс шетелдің 100-ден аса жоғары оқу орнымен келісімшарт жасаған. Елбасы атап өткен шетелдік жоғары оқу орындарынан тәжірибе алмасу мақсатында топ-менеджерлерді тарту бойынша да жұмыстарымыз жалғасын табуда.

Ғылыми-зерттеу консорциумдары мен келісімдері аясында Ресей Федерациясының жоғары оқу орындарының, ғылыми-зерттеу институттарының және ғылыми бірлестіктерінің ғалымдарымен бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізілуде. Қазіргі таңда Ресейдің Қазан мемлекеттік университетімен білескен бірнеше ғылыми жобаларды жүзеге асыру бойынша жұмыстар жүзеге асырылуда.

Шетелдік ғылыми ортада отандық зерттеу жұмыстарының ғылыми жаңалықтары мен негізгі тұжырымдарын танытудың өзектілігі қазақстандық ғалымдар еңбектерінің рейтингісін арттыру мақсатында М. Өтемісов атындағы БҚМУ Хабаршысын жоғары рейтингке ие ғылыми басылымдар қатарына қосу бойынша жұмыстар қолға алынуда.

Елбасы алға қойған аса басты міндеттердің бірі – мамандардың нарықта қазіргі және келешектегі сұранысын барынша өтеу. Президент бізге Қазақстанның білікті мамандары әлемнің әрбір түкпірінде сұранысқа ие болу қажет деген талап қойған болатын. Қазірде біздің тарапымыздан осы бағытта нақты қадамдар жасалуда. Қазіргі университет түлегі ол – озат, жоғары білікті және өз саласы бойынша жетік білімді игерген, әлемнің кез-келген елінде сұранысқа ие болатындай, бәсекеге қабілетті маман болуы қажет. Жоғары білім беру орындары диплом берумен шектелмей, сол диплом иесі жұмыспен қамтылған жағдайда ғана университеттердің жұмысы бағаланатынын қатаң түрде ескертті.

Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев бұған дейінгі жолдауында жолдауында «Біз мұғалімнің мәртебесі мен абыройын қайтаруға міндеттіміз» деген болса, бүгінгі Жолдаудың педагогтар ұжымы үшін тағы бір сыйы – келесі жылы «Педагогтар мәртебесі» туралы Заң қабылданатындығы. Педагог мамандар дайындап отырған Махамбет университеті ғасырға жуық тарихы бар өңірдегі білімнің қара шаңырағы, ұстаздар ұстаханасы үшін бұл жаңалықты университет ұжымы ерекше ықыласпен қабылдайтынымыз сөзсіз. Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсыновтың «Ұлттың ұлағаты – мәдениетте, мәдениеттің ұлағаты – оқу мен әдебиетте», - деген әдемі сөзі бар. Ұстаздар – мемлекет пен қоғам арасындағы алтын көпір тәріздес. Мемлекеттің ертеңгі болмысы – ұстаздың бүгінгі тәлімінде екені тағы бір айқындалғандай.

«Білімді ел – мәңгі ел». Білімді жастар – мәңгілік елдің болашағы. Ел тізгінін ұстар болашақ жастарға көңіл бөлудің нақты Алдағы жылдың «Жастар жылы» аталатындығы универсиетімізде білім алып жатқан барлық жастың ортақ қуанышы екені даусыз.

Мемлекет Басшысының Қазақстан халқына арналған осы жылдағы екінші Жолдауын ұжымымызда тыңдап, талқылап, жан-жақты түсіндіру барысында алға міндеттер белгіленді. Қыруар істі қолға алған Елбасымыз әрбір мемлекеттік қызметкерден өз жауапкершілігіне дұрыс қарауды талап ететіні баршаға белгілі. Бұл біздің ұжым жұмысының барысында есте сақтайтын ең басты шарт. Содан да болса керек, 86 жылдық тарихы бар М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің оқытушы, профессорлар құрамы студенттерге білім беруді замана талабына сай жүргізіп қана қоймай, сонымен бірге өз мамандықтары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын қарқынды дамытуда. Қысқасы, тәуелсіз мемлекетіміз қазақстандықтардың жан-жақты дамуы үшін әлемнің барлық тұстарына жол ашып берді. Енді сол мүмкіндікті ең әуелі өзіміздің жеке басымыздың дамуы үшін пайдаланып жатсақ, мұның өзі жалпыұлттық дамуға қосқан үлесіміз болар еді демекпін.

Қорыта айтқанда, бүгінде Қазақстан мемлекеттік және ұлттық дамудың жаңа сапалық деңгейіне көтеріліп келеді. Бұл орайда барлық мүмкіндіктер іске қосылуда. Осы арқылы әр қазақстандықтың жеке дамуына да алғышарттар қаланған. Қазір елімізде қолға алынған істер аса ауқымды. Тек осынау ауқымды іске әрқайсымыз өз үлесімізді молайта түсу үшін жұмыла алсақ болғаны. Тек енді осы жалпы дамуға әр жалқы жауаптымын деп сезініп жұмыс істеуі керек деген ойдамыз. Осылай істей алсақ, біз бағындырмайтын асу жоқ дер едім.

Нұрлан Серғалиев,

М. Өтемісов атындағы БҚМУ ректоры, б.ғ.к.,

қауымдастырылған профессор

 

Мақалаға сілтеме

 

 

Мемлекет басшысы ЖОО-лар алдына нақты міндеттер қойды - Нұрлан Серғалиев

89c9ddf644f597a97058d74157f0477d crop l 122 t 47 w 819 h 461

ОРАЛ. ҚазАқпарат - Елбасы жаңа Жолдауында қазақстандық ЖОО-лар алдына нақты міндеттер қойды. Ендігі мақсат - соны талапқа сай орындау. Бұл туралы М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры, биология ғылымдарының кандидаты, профессор Нұрлан Серғалиев мәлім етті, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Оның айтуынша, еліміздің бұдан былайғы дамуы тек қана ғылымның деңгейімен өлшенетінін атап өткен Елбасы осы салаға баса назар аударуға тиіс екенімізді жеткізді.

Дәл осы тұста отандық ғылым деңгейі қандай деген орынды сұрақ туады. Бұл тұрғыдан да еліміз діттеген меже биігінен көріне алатынына сенім мол. Отандық ғылым мектебі қазірдің өзінде оң нәтижелерін бере бастады. Қай жағынан алғанда да, қазақстандық ғалымдар отандық экономиканы озық технологиямен байытудың тірегі болары сөзсіз.

- Нұрлан Хабиболлаұлы, ендеше, елімізде осы салада қандай жұмыстар атқарылып жатыр деп айтар едіңіз?

-Біз осы уақытқа дейін өмірлік қажетті үш тіреудің басын біріктіре алмай жүрдік. Білім - ғылым - өндіріс үштігінің басын қосатын нақты заң қабылданып, бұл күндері жемісін беріп жатыр. Өндірісті дамытушы ғылымды инвестициялаудың халықаралық қалыптағы жүйесі енді біздің ел өміріне де ене бастады. Бұған дейін ғылым «қаражаттан шөліркесе», ғалымдар ашқан жаңалықтар өндіріске жолдама алудан ысырылып келсе, енді ондай тоқырау болмайтын болды. Ғылымды инвестициялаудың бірнеше арнасы жұмыс істей бастады. Мәселен, ғылыми зерттеулер үшін арнайы мемлекеттік мақсатты гранттар бөлу, мемлекеттік тапсырыстар бойынша ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асыру, ғылымға бөлінетін қаржыны ғалымдардың өз екшеулерінен өткізе отырып бөлу, ақыр аяғында жекенің капиталын инвестиция ретінде тарту арналары пайда болды. Ашылған жаңалықтарды өндіріске енгізу ісі жеңілдей түсті. Қазір үкімет деңгейінде жоғары ғылыми-технологиялық кеңес жұмыс істейді. Бұл кеңес салалық ғылыми кеңестердің ұсыныстарын екшеуден өткізеді. Сайып келгенде, бәрінің де мүддесі ғылымды инвестициялау, жаңалықты өндіріске кідіріссіз енгізу жұмыстарын жүйеге түсірген, жемісті ететін бір жаңа арна болғанын айта кету керек.

- Бұдан Қазақстандағы байырғы ЖОО-лардың бірі - Махамбет атындағы университет те тыс қала алмайды ғой?

- Иә, ҚР Білім және ғылым министрлігі қойып отырған талаптарға сәйкес, М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті іргелі және қолданбалы зерттеулерді жүргізуде.

Бүгінгі ғылымның индустриалды-инновациялық дамуына байланысты зерттеулерді коммерцияландыру - күн тәртібінде тұрған күрделі мәселе. Өйткені әлемдік деңгейдегі зерттеулер мен әлемдік ғылым Қазақстанға келуі үшін бізге қайтсек те ғылыми ізденістерді коммерциялаудың тәжірибесі мен тетіктерін меңгеруге тура келетіні дәлелденіп отыр. 2018 жылы университет ғалымдарының іргелі және қолданбалы зерттеулері келісімшарттар аясында және мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландыру жалғасты, сонымен бірге жаңа жобалар қаржыландырылуда.

Ғалымдардың қаржыландырылған ғылыми жобаларға қатысу көрсеткішін арттыру мақсатында да бірқатар жұмыстар атқарылуда.

Биылдың өзінде екі зерттеу зертханасы құрылды. Іргелі және қолданбалы зерттеулерді дамыту бағытында университет өзі қаржыландыратын ішкі гранттар бөлуді жоспарлап, осы бағытта жұмыстар басталып кетті. Сонымен қатар материалдық-техникалық базаны жаңарту, ғылыми жоба нәтижелерін коммерцияландыру, өндіріске енгізу жұмыстарын жандандыруды арттыру басты назарда. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың: «Қазір... ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген адам озады» деп үнемі бағыт сілтеп отыруы студенттер мен оқытушылардан ғылыми ізденіс пен кәсіби шеберлікті, біліктілікті талап еткені. Бұл үшін білім жүйесінде білім беру мен оқытудың, ғылымды игерудің халықаралық талаптарын меңгертудің маңызы зор.

Бұған дейін ынтымақтастық аясын кеңейту мақсатында таяу және алыс шетелдің 100-ден аса жоғары оқу орнымен келісімшарт жасалған еді. Елбасы атап өткен шетелдік жоғары оқу орындарынан тәжірибе алмасу мақсатында топ-менеджерлерді тарту бойынша да жұмыстар жалғасын табатын болады. Мысалы, Ресейдің Қазан мемлекеттік университетімен бірлескен бірнеше ғылыми жобалар жүзеге асырылмақ. Шетелдік ғылыми ортада отандық зерттеу жұмыстарының ғылыми жаңалықтары мен негізгі тұжырымдарын таныту, қазақстандық ғалымдар еңбектерінің рейтингісін арттыру мақсатында М.Өтемісов атындағы БҚМУ хабаршысын жоғары рейтингке ие ғылыми басылымдар қатарына қосу бойынша жұмыстар қолға алынуда.

- Елбасы алға қойған аса маңызды міндеттердің бірі - мамандардың еңбек нарығында қазіргі және келешектегі сұранысын барынша өтеу. Осыған байланысты не айтар едіңіз?

- Президент бізге Қазақстанның білікті мамандары әлемнің әрбір түкпірінде сұранысқа ие болуы қажет деген талап қойған болатын. Қазір де біздің тарапымыздан осы бағытта нақты қадамдар жасалуда. Қазіргі университет түлегі ол - озат, жоғары білікті және өз саласы бойынша жетік білімді игерген, әлемнің кез-келген елінде сұранысқа ие болатындай, бәсекеге қабілетті маман болуы қажет. Жоғары білім беру орындары диплом берумен шектелмей, сол диплом иесі жұмыспен қамтылған жағдайда ғана университеттердің жұмысы бағаланатынын қатаң түрде ескертті.

Елбасымыз бұған дейінгі Жолдауында: «Біз мұғалімнің мәртебесі мен абыройын қайтаруға міндеттіміз» деген болса, биылғы Жолдаудың ұстаздар қауымы үшін тағы бір сыйы - келесі жылы «Педагогтар мәртебесі» туралы Заң қабылданатындығы. Бұл педагог мамандар дайындап отырған Махамбет университеті үшін айта қаларлықтай жаңалық болды. Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсыновтың «Ұлттың ұлағаты - мәдениетте, мәдениеттің ұлағаты - оқу мен әдебиетте», - деген әдемі сөзі бар. Ұстаздар - мемлекет пен қоғам арасындағы алтын көпір тәріздес. Мемлекеттің ертеңгі болмысы - ұстаздың бүгінгі тәлімінде екені тағы бір айқындалғандай.

«Білімді ел - мәңгі ел». Білімді жастар - мәңгілік елдің болашағы. Алдағы жылдың «Жастар жылы» аталатындығы универсиетімізде білім алып жатқан барлық жастың ортақ қуанышы екені даусыз.

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына арналған Жолдауын ұжымымызда тыңдап, талқылап, жан-жақты түсіндіру бағытында алға қойған міндеттер белгіленді. Қыруар істі қолға алған Елбасымыз әрбір мемлекеттік қызметкерден өз жауапкершілігіне дұрыс қарауды талап ететіні баршаға белгілі. Бұл - 86 жылдық тарихы бар М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ұжымы үшін де басты талап.

Қорыта айтқанда, бүгінде Қазақстан мемлекеттік және ұлттық дамудың жаңа сапалық деңгейіне көтеріліп келеді. Бұл орайда барлық мүмкіндіктер іске қосылуда. Осы арқылы әр қазақстандықтың жеке дамуына да алғышарттар қаланған. Қазір елімізде қолға алынған істер аса ауқымды. Тек осынау ауқымды іске әрқайсымыз өз үлесімізді молайта түсу үшін жұмыла алсақ болғаны.

 

Мақалаға сілтеме

Жолдауда ғылым, білім және жастар мәселесі ерекше орынға қойылған - Нұрлан Серғалиев

1538745073  9a1b664b4fcfe2523e1688500843708a

Еліміздің бұдан былайғы дамуы тек қана ғылымның деңгейімен өлшенеді. Қоғамдық өмірдің түрлі саласын қамтыған Елбасы Жолдауында ғылым, білім және жастар мәселесі ерекше орынға қойылған.

Бүгінде отандық ғылым деңгейі қандай? Еліміз діттеген меже биігінен көріне ала ма?

Әрине, ауызды қу шөппен сүртуге болмайды. Отандық ғылым мектебі қазірдің өзінде оң нәтижелерін бере бастады. Қай жағынан алғанда да біздің ғалымдар отандық экономиканы озық технологиямен байытудың тірегі болары сөзсіз.

Біз осы уақытқа дейін өмірлік қажетті үш тіреудің басын біріктіре алмай жүрдік. Білім – ғылым – өндіріс үштігінің басын қосатын нақты заң қабылданып, бұл күндері нәтижелі жұмыс істеп жатыр. Өндірісті дамытушы ғылымды инвестициялаудың халықаралық қалыптағы жүйесі енді біздің ел өміріне де ене бастады. Бұған дейін ғылым «қаражаттан шөліркесе», ғалым ашқан жаңалық өндіріске жолдама ала алмаса, енді ондай тоқырау болмайтын болды. Ғылымды инвестициялаудың бірнеше арнасы жұмыс істей бастады. Мәселен ғылыми-зерттеулер үшін арнайы мемлекеттік мақсатты гранттар бөлу, мемлекеттік тапсырыс бойынша ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асыру, ғылымға бөлінетін қаржыны ғалымдардың өз екшеуінен өткізе отырып бөлу, ақыр аяғында жекенің капиталын инвестиция ретінде тарту арналары пайда болды. Ашылған жаңалықты өндіріске енгізу ісі жеңілдей түсті. Қазір үкімет деңгейінде жоғары ғылыми-технологиялық кеңес жұмыс істейді. Бұл кеңес салалық ғылыми кеңестердің ұсыныстарын екшеуден өткізеді. Сайып келгенде, бәрінің де мүддесі ғылымды инвестициялау, жаңалықты өндіріске кідіріссіз енгізу жұмысын жүйеге түсірген, жемісті ететін бір жаңа арна болғанын айта кету керек.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі қойып отырған талапқа сәйкес, Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті іргелі және қолданбалы зерттеулерді жүргізіп, еліміздің индустриалды-инновациялық даму бағдарламасын жүзеге асыруға үлес қосып келеді.

Бүгінде ғылымның индустриалды-инновациялық дамуына байланысты зерттеулерді коммерцияландыру – күн тәртібінде тұрған күрделі мәселе. Өйткені әлемдік деңгейдегі зерттеулер мен әлемдік ғылым Қазақстанға келуі үшін бізге қайтсек те ғылыми ізденістерді коммерциялау тәжірибесі мен тетігін меңгеруге тура келеді. 2018 жылы университет ғалымдары іргелі және қолданбалы зерттеулерін келісім шарттар аясында және мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландырды.

Ғалымдардың қаржыландырылған ғылыми жобаларға қатысу көрсеткішін арттыру мақсатында да бірқатар жұмыс жүргіздік. Мәселен, биылғы оқу жылы екі зертхана құрылды. Іргелі және қолданбалы зерттеулерді дамыту бағытында университет гранты тағайындалды. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың: «Қазір... ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген адам озады» деген сөзі студенттер мен оқытушылардан ғылыми ізденіс пен кәсіби шеберлікті, біліктілікті талап етеді.

Университет бүгінгі таңда алыс-жақын шетел жоғары оқу орындарымен халықаралық байланыс ұйымдастырып келеді. Нәтижесінде таяу және алыс шетелдің 100-ден аса жоғары оқу орнымен келісімшарт жасаған. Ғылыми-зерттеу консорциумдары мен келісімдері аясында Ресей Федерациясы жоғары оқу орындарының, ғылыми-зерттеу институттарының және ғылыми бірлестіктерінің ғалымдарымен бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізілуде. Сондай-ақ отандық зерттеу жұмыстарының ғылыми жаңалықтарын әлемге таныту үшін Махамбет Өтемісов атындағы БҚМУ Хабаршысын жоғары рейтингке ие ғылыми басылымдар қатарына қосу бойынша жұмыс қолға алынды. Елбасы алға қойған басты міндеттің бірі –қазіргі және келешектегі нарықта сұранысына сай маман даярлау. Президент бізге Қазақстанның білікті мамандары әлемнің әрбір түкпірінде сұранысқа ие болу қажет деген талап қойып отыр. Қазір біздің тарапымыздан осы бағытта нақты қадамдар жасалуда. Бүгінгі университет түлегі – озат, жоғары білікті және өз саласы бойынша жетік білімді игерген, әлемнің кез-келген елінде сұранысқа ие болатындай, бәсекеге қабілетті маман болуы қажет. Жоғары білім беру орындары диплом берумен шектелмей, сол диплом иесі жұмыспен қамтылған жағдайда ғана университеттердің жұмысы бағаланады.

Мемлекет Басшысының Қазақстан халқына арналған осы жылдағы екінші Жолдауын ұжымымызда тыңдап, жан-жақты талқыладық. Алдымызға нақты міндет қойдық. Қыруар істі қолға алған Елбасы әрбір мемлекеттік қызметкерден өз жауапкершілігіне дұрыс қарауды талап етеді. Бұл біздің ұжымның да жұмыс барысында есте сақтайтын ең басты қағидасы. Содан болса керек, тоқсан жылға таяу тарихы бар Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің оқытушы, профессорлар құрамы студенттерге білім беруді замана талабына сай жүргізіп келеді. Өйткені тәуелсіз мемлекетіміз қазақстандықтардың жан-жақты дамуы үшін әлемнің барлық тұсына жол ашып берді. Енді сол мүмкіндікті ең әуелі өзіміздің жеке басымыздың дамуы үшін пайдалансақ, мұның өзі жалпыұлттық дамуға қосқан үлесіміз болар еді.

 

Нұрлан Серғалиев,

Махамбет Өтемісов атындағы БҚМУ ректоры,

Биология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор,

Батыс Қазақстан облысы

 

Мақалаға сілтеме

 

Ұстаздар мәртебесі мәселесін халық жаппай талқылауға кірісті


til

Соның ішінде жылына мың жарымдай педагог кадр даярлайтын Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ғалымдары бар. Сондай-ақ олар отандық жоғары оқу орындары бәсекеге қабілетті кәсіби маман даярлауға күш салынатынын айтады. Бұл ретте шетелдің үздік оқу орындарымен әртіптестік байланыс орната отырып, жаңашыл бағдарламалар қабылдаудың маңызы арта түспек.

 

Қажымұрат Ахмеденов, М.Өтемісов атындағы БҚМУ проректоры:

- Ұстаздардың өзіне сәйкес емес жұмыстарды атқарудан босатады, олардың кәсіби деңгейін көтеруге мүмкіндік береді және мектептегі білім сапасын нығайтып, жаңа импульс береді деп есептейміз.

 

Рита Сұлтанғалиева, мемлекеттік ғылыми стипендия иегері:

- Елбасы әр жолдауында, әр мемлекеттік бағдарламасында, әр мақаласы мен үндеулерінде баса айтылып келе жатқан – осы интеллектуалдық ұрпақ мәселесі. Интеллектуалды ұрпақ мәселесін айтқа кезде әр жағында интеллектуалды ұлтты тәрбиелеу бағыты тұратыны белгілі. Сондықтан осы интеллектуалды ұлтты қалыптастыруда, интеллектуалды ұрпақ тәрбиелеуде педагогтардың маңызды рөл атқаратыны белгілі бүгінгі қоғамда.

 

Мақалаға сілтеме

 

ВИРТУАЛДЫ ТУР

СЕРІКТЕСТІКТЕР

joomla

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua