БҚМУ туралы хабарландыру

Батыс Қазақстан облысының әкімі Алтай Көлгіновтің университет ұжымын Наурыз мерекесімен құттықтауы.

2019-03-20 07:25:21

Батыс Қазақстан облысының әкімі Алтай Көлгіновтің университет ұжымын Наурыз мерекесімен құттықтауы. 

WhatsApp Image 2019-03-20 at 12.29.40

Құрметті әріптестер, ардагер ұстаздар, студенттер!

2019-03-18 11:18:54

Құттықтау mini

Құрметті оқытушылар, қызметкерлер мен студенттер!

2019-03-01 04:41:18

Құрметті оқытушылар, қызметкерлер мен студенттер!

A 03Сіздерді көктемнің алғашқы күндерімен барша адамзаттың көңілін жадырата келетін шырайлы мереке – 8 наурыз халықаралық арулар күнімен шын жүректен құттықтаймыз! Айтулы мерекеге орай университет ерлері ұжымының 7 наурыз күні сағат 12:15-те, университет акт залында өтетін мерекелік концертіне шақырамыз. 

Объявление

2019-02-08 10:20:30

Для ведения «Реестра по учету публикаций профессорско-преподавательского состава и научных сотрудников ЗКГУ им. М. Утемисова в научных журналах с импакт-фактором», а также обо всех публикациях (в т.ч. монографии, учебники и учебные пособия, научные статьи различного уровня), ежемесячно необходимо предоставлять отчеты в научную библиотеку (каб. 217) и уведомляем всех о правильном указывании названия университета на трех языках:

каз.яз.: М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті;

анг.яз.: M.Utemisov West Kazakhstan State University;

рус.яз.:Западно – Казахстанский государственный университет имени М. Утемисова

 

62-ші «ДЕНСАУЛЫҚ» спартакиадасы

2019-01-10 11:46:13

М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің профессор-оқытушылар құрамы мен қызметкерлері арасында дәстүрлі түрде өткізілетін 62-ші «ДЕНСАУЛЫҚ» спартакиадасы. Ашылу салтанаты: 14.01.2019 ж., сағ: 14:30

Өтетін орны: М.Өтемісов атындағы БҚМУ спорт сарайы (Короленко көшесі, 22)  

111111111111

22222222

БҚМУ туралы оқиға

"Нұр-Сұлтан - менің Елордам" атты Батыс Қазақстан облысының жастар форумы

2019-03-26 04:03:22

фото рафхата Халелова 99 miniБүгін "Нұр-Сұлтан - менің Елордам" атты Батыс Қазақстан облысының жастар форумы өткен болатын. Форумға М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті студенттері, белсенді жастар қатысты.  

фото рафхата Халелова 7

фото рафхата Халелова 22 mini

фото рафхата Халелова 46 mini

фото рафхата Халелова 61 mini

фото рафхата Халелова 136 mini

фото рафхата Халелова 193 mini

 

"Қош келдің, әз Наурызым, күн көктемім!"

2019-03-26 03:58:18

IMG 2839 miniМаxамбет университетінде 14 наурыздан басталған Наурыз мерекесі апта бойы жалғасты. Ұлыстың ұлы күнін мерекелеу аясында "Қош келдің, әз Наурызым, күн көктемім!" атты мерекелік концерт өтті. Наурыз - ынтымақ пен ырыс, бірлік пен береке, мейірімділік пен татулық сынды ізгі қасиеттерді дәріптейтін мереке. Осы мерекеде дәстүр бойынша ұлтымыздың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрпы, ұлттық ойындары мен киімдері насиxатталып, әсем ән әуелеп, күмбірлеген күй шертіліп, қариялар ақ батасын беріп, ақтан дәм ұсынылып, наурыз көже таратылды. Ұлтымыздың ұлық мерекесін ұлықтайтын Наурыз мейрамы университет ұжымының жаңа жылдық мерекелік кешімен жалғасын тапты. 

IMG 2844 mini

IMG 2853 mini

IMG 2857 mini

IMG 2877 mini

IMG 2909 mini

IMG 2921 mini

IMG 2974 mini

«Нұр Отан» партиясы Саяси кеңесінің мүшесі боп университетіміздің ректоры, б.ғ.к., қауымдастырылған профессор Серғалиев Нұрлан Хабиболлаұлы сайланды

2019-03-18 06:49:30

IMG 1111 miniАстанада Мемлекет басшысы, «Нұр Отан» партиясының төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өткен партияның кезекті XVIII съезінде партияның 2030 жылға дейінгі «Бақуатты қоғам: онжылдықтың 10 мақсаты» атты жаңа бағдарламасының қабылдануымен айшықталған болатын. Аталған құжатта Елбасының елімізді жан-жақты жаңғырту бағдарламасын жүзеге асыруға партияның қосатын нақты үлесі мен жұмысы көрсетілген. Осы үлкен белесті бағындырар жол да партияның Саяси Кеңесі мен Бюросының құрамы жаңартылған болатын. Республика бойынша тағайындалған 100 партия мүшесінен тұратын «Нұр Отан» партиясы Саяси кеңесінің мүшесі боп Батыс Қазақстан облысы бойынша университетіміздің ректоры, б.ғ.к., қауымдастырылған профессор Серғалиев Нұрлан Хабиболлаұлы сайланды.

untitled1Саяси кеңес партияның жоғары өкілдік органы. Оның өкілеттігіне партия Съезінің шешімдерін орындау бойынша партия органдары қызметінің негізгі бағыттарын анықтау, партияның қатысуымен болатын сайлау кампанияларына қатысты мәселелерді қарау, партия атынан саяси мәлімдемелер мен үндеулерді қарау және енгізу, қалыптасқан қоғамдық қатынасқа байланысты партияның ұстанымын анықтау, партия Төрағасының ұсынысы бойынша өз құрамынан партия Саяси кеңесінің Бюро мүшелерін сайлау, партия Съезін шақыру, олардың күн тәртібін қалыптастыру, партияішілік талқылауларды өткізу туралы шешім қабылдау, оларды өткізуді ұйымдастыру және қорытындылау, партия съезінің ерекше құзіретіне қатысы жоқ партия қызметіндегі басқа да мәселелерді шешу кіреді. Партия Саяси кеңесінің өкілеттік мерзімі – 4 жыл.

 

14 наурыз – Көрісу күні мерекесі кеңінен аталып өтілді

2019-03-15 04:38:22

54354231 417625628986046 1257755080707276800 nМ. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде 14 наурыз – Көрісу күні мерекесі кеңінен аталып өтілді. Бұл мерекені атап өту университетімізде дәстүрге айналған. Наурыз мерекесінің басы саналар бұл мейрам адамзатты адамгершілікке, бауырмалдыққа, туыстыққа, кішіпейілділікке шақырар тағылымымен ерекшеленеді. Университетімізде тойланған бұл мерекеде жастарымыз үлкендерге көрісіп, «бір жасыңызбен» айтып, тілектерін жолдап, қарияларымыз баталарын берді. Мерекелік шара көрісу күнінің өзіндік ерекшелігін көрсетететін театрландырылған қойылымдар қойылып, мерекелік концертке ұласты.
«Жасампаз жылымыз жақсылығымен жалғасып, ізгілігімен нұрлансын, елімізден береке, басымыздан бақ кетпесін. Көрісуден көрісуге, жылдан жылға аман-есен жетіп, нұрлы қалпымызбен қауышуға жазсын деген ақ тілек, баталармен Көрісу күніне арналған мерекелік шаралар әр факультетте жалғасын тапты.

 

53589954 417625752319367 7944657197915439104 n

53695301 417625668986042 7511974186697359360 n

54203995 417625458986063 1413041598979112960 n

54356020 417625308986078 8748363003402911744 n

54368128 417625382319404 8383533655053565952 n

«Музейстар – 2019» атты жобаның ашылу салтанаты өтті

2019-03-15 04:02:32

IMG 2074 miniБүгін Батыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейінің ұйымдастыруымен Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Жастар жылына арналған «Музейстар – 2019» атты жобаның ашылу салтанаты өтті. Жобаның мақсаты – өңірімізде жастарға білім беретін оқу орындарын көпшілік назарына ұсыну арқылы Ақ Жайықтың таңдаулы жоғары және орта арнаулы оқу орындарын халыққа таныстыру. Жоба бойынша БҚОМ көрме залында ай сайын өңіріміздің таңдаулы оқу орындары туралы «Білімді жастар – ел болашағы» атты көрме жабдықталып, Орал қаласының тұрғындары мен қала қонақтарының назарына ұсынылады. Бүгінгі Көрісу мерекесінен бастау алған жоба 13 желтоқсанға дейін жалғасады. Қатысушы жеті оқу ордасының ішінен алғаш бастаған М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті. Аталмыш шараға М. Өтемісов атындағы БҚМУ ректоры Серғалиев Нұрлан Хабиболлаұлы, БҚО Мәдениет басқармасының басшысы Мұсағалиев Қадырболат Қабдырұлы, БҚО бойынша «Рухани жаңғыру» жобалық кеңесінің жетекшісі Салтанат Тұманбаева қатысты. Музей гиді Орал қаласының құрылуынан бастап, алғаш салынған ғимараттарға тоқталып, өңірімізде ғана емес, республика көлеміндегі алғаш ашылған оқу ордасы Маxамбет университетінің тарихымен таныстырды. Қара шаңырақтан қанат қаққан, қоғам және мәдениет қайраткерлерінің, халық қалаулыларының, ҰОС ардагерлерінің суреттеріне де шолу жасалды. Музейдегі экспонаттардың қатарына университет студенттері дайындаған түрлі әшекейлер мен көйлектер, тұрмыстық бұйымдар да қойылған.

 

IMG 2058 mini

IMG 2040 mini

IMG 2066 mini

IMG 2016 mini

IMG 2029 mini

IMG 2033 mini

 

 

БҚМУ туралы бейнетека

Мемлекет басшысының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы

2020-11-21 04:37:16

Кеңістік – барлық нәрсенің, ал уақыт – бүкіл оқиғаның өлшемі. Уақыт пен кеңістіктің көкжиегі тоғысқан кезде ұлт тарихы басталады. Бұл – жай ғана әдемі афоризм емес.

Шын мәнінде, немістердің, италиялықтардың немесе үнді халықтарының жылнамасына көз жүгіртсек, олардың мыңдаған жылды қамтитын төл тарихындағы ұлы жетістіктерінің дені осы елдер қазір мекен етіп жатқан аумақтарға қатыстылығы жөнінде сұрақ туындайтыны орынды. Әрине, ежелгі Рим деген қазіргі Италия емес, бірақ италиялықтар өздерінің тарихи тамырымен мақтана алады. Бұл – орынды мақтаныш. Сол сияқты, ежелгі готтар мен бүгінгі немістер де бір халық емес, бірақ олар да Германияның мол тарихи мұрасының бір бөлшегі. Полиэтникалық бай мәдениеті бар ежелгі Үндістан мен бүгінгі үнді халқын тарих толқынында үздіксіз дамып келе жатқан бірегей өркениет ретінде қарастыруға болады.

Бұл – тарихқа деген дұрыс ұстаным. Сол арқылы түп-тамырымызды білуге, ұлттық тарихымызға терең үңіліп, оның күрмеулі түйінін шешуге мүмкіндік туады.

Қазақстан тарихы да жеке жұрнақтарымен емес, тұтастай қалпында қазіргі заманауи ғылым тұрғысынан қарағанда түсінікті болуға тиіс. Оған қажетті дәйектеріміз де жеткілікті.

Біріншіден, қосқан үлестері кейінірек сөз болатын протомемлекеттік бірлестіктердің дені қазіргі Қазақстан аумағында құрылып, қазақ ұлты этногенезінің негізгі элементтерін құрап отыр.

Екіншіден, біз айтқалы отырған зор мәдени жетістіктер шоғыры даламызға сырттан келген жоқ, керісінше, көпшілігі осы кең-байтақ өлкеде пайда болып, содан кейін Батыс пен Шығысқа, Күнгей мен Теріскейге таралды.

Үшіншіден, кейінгі жылдары табылған тарихи жәдігерлер біздің бабаларымыздың өз заманындағы ең озық, ең үздік технологиялық жаңалықтарға тікелей қатысы бар екенін айғақтайды. Бұл жәдігерлер Ұлы даланың жаһандық тарихтағы орнына тың көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.

Тіпті, қазақтың кейбір ру-тайпаларының атаулары «қазақ» этнонимінен талай ғасыр бұрын белгілі болған. Осының өзі біздің ұлттық тарихымыздың көкжиегі бұған дейін айтылып жүрген кезеңнен тым әріде жатқанын айғақтайды. Еуропацентристік көзқарас сақтар мен ғұндар және басқа да бүгінгі түркі халықтарының арғы бабалары саналатын этностық топтар біздің ұлтымыздың тарихи этногенезінің ажырамас бөлшегі болғаны туралы бұлтартпас фактілерді көруге мүмкіндік берген жоқ.

Сонымен бірге ұзақ уақыттан бері біздің жерімізде өмір сүріп келе жатқан көптеген этностарға ортақ Қазақстан тарихы туралы сөз болып отырғанын атап өткеніміз жөн. Бұл – түрлі этностардың көптеген көрнекті тұлғалары өз үлестерін қосқан бүкіл халқымызға ортақ тарих.

Бүгінде төл тарихымызға оң көзқарас керек. Бірақ қандай да бір тарихи оқиғаны таңдамалы және конъюнктуралық тұрғыдан ғана сипаттаумен шектелуге болмайды. Ақ пен қара – бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар. Бұлар өзара бірлескенде жеке адамдардың да, тұтас халықтардың да өміріне қайталанбас реңк береді. Біздің тарихымызда қасіретті сәттер мен қайғылы оқиғалар, сұрапыл соғыстар мен қақтығыстар, әлеуметтік тұрғыдан қауіпті сынақтар мен саяси қуғын-сүргіндер аз болмады. Мұны ұмытуға хақымыз жоқ. Көпқырлы әрі ауқымды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек.

Біз басқа халықтардың рөлін төмендетіп, өзіміздің ұлылығымызды көрсетейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене отырып, жаһандық тарихтағы өз рөлімізді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіспіз.

Сонымен, Ұлы даланың жеті қырына тоқталайық.

І. ҰЛТ ТАРИХЫНДАҒЫ КЕҢІСТІК ПЕН УАҚЫТ

Біздің жеріміз материалдық мәдениеттің көптеген дүниелерінің пайда болған орны, бастау бұлағы десек, асыра айтқандық емес. Қазіргі қоғам өмірінің ажырамас бөлшегіне айналған көптеген бұйымдар кезінде біздің өлкемізде ойлап табылған. Ұлы даланы мекен еткен ежелгі адамдар талай техникалық жаңалықтар ойлап тауып, бұрын-соңды қолданылмаған жаңа құралдар жасаған. Бұларды адамзат баласы жер жүзінің әр түкпірінде әлі күнге дейін пайдаланып келеді. Көне жылнамалар бүгінгі қазақтардың арғы бабалары ұлан-ғайыр Еуразия құрлығындағы саяси және экономикалық тарихтың беталысын талай рет түбегейлі өзгерткені туралы сыр шертеді.

1. Атқа міну мәдениеті

Атқа міну мәдениеті мен жылқы шаруашылығы жер жүзіне Ұлы даладан тарағаны тарихтан белгілі.

Еліміздің солтүстік өңіріндегі энеолит дәуіріне тиесілі «Ботай» қонысында жүргізілген қазба жұмыстары жылқының тұңғыш рет қазіргі Қазақстан аумағында қолға үйретілгенін дәлелдеді.

Жылқыны қолға үйрету арқылы біздің бабаларымыз өз дәуірінде адам айтқысыз үстемдікке ие болды. Ал жаһандық ауқымда алсақ, шаруашылық пен әскери саладағы теңдессіз революцияға жол ашты.

Жылқының қолға үйретілуі атқа міну мәдениетінің де негізін қалады. Бес қаруын асынған салт атты сарбаз айбарлы көшпенділер империялары тарих сахнасына шыққан дәуірдің символына айналды.

Ту ұстаған салт атты жауынгердің бейнесі – батырлар заманының ең танымал эмблемасы, сонымен қатар, атты әскердің пайда болуына байланысты қалыптасқан көшпенділер әлемі «мәдени кодының» айрықша элементі.

Автокөлік қозғалтқыштарының қуаты әлі күнге дейін аттың күшімен өлшенеді. Бұл дәстүр – жер жүзінде салт аттылар үстемдік құрған ұлы дәуірге деген құрметтің белгісі.

Біз әлемнің барлық түкпіріне ежелгі қазақ жерінен тараған осынау ұлы технологиялық революцияның жемісін адамзат баласы ХІХ ғасырға дейін пайдаланып келгенін ұмытпауға тиіспіз.

Қазіргі киім үлгісінің базалық компоненттері Дала өркениетінің ерте кезеңінен тамыр тартады. Атқа міну мәдениеті салт атты жауынгердің ықшам киім үлгісін дүниеге әкелді. Ат үстінде жүргенде ыңғайлы болуы үшін бабаларымыз алғаш рет киімді үстіңгі және астыңғы деп екіге бөлді. Осылайша кәдімгі шалбардың алғашқы нұсқасы пайда болды.

Бұл салт атты адамдардың ат құлағында ойнауына, ұрыс кезінде еркін қимылдауына мүмкіндік берді. Дала тұрғындары теріден, киізден, кендір мен жүннен, кенептен шалбар тікті. Содан бері мыңдаған жыл өтсе де, киімнің осы түрі өзгере қоймады. Қазба жұмыстары кезінде табылған көне шалбарлардың қазіргі шалбардан еш айырмасы жоқ.

Сонымен қатар бүгінгі етіктердің барлық түрі көшпенділер атқа мінгенде киген жұмсақ өкшелі саптама етіктің «мұрагерлері» екені белгілі.

Ат үстінде жүрген көшпенділер тақымына басқан сәйгүлігіне неғұрлым еркін мініп жүруі үшін биік ер-тұрман мен үзеңгіні ойлап тапты. Бұл жаңалық салт атты адамның ат үстінде қаққан қазықтай мығым отыруына, сонымен бірге шауып бара жатып, қолындағы қаруын еш қиындықсыз және неғұрлым тиімді қолдануына мүмкіндік берді.

Бабаларымыз шапқан аттың үстінен садақ тартуды барынша жетілдірді. Соған байланысты қарудың құрылымы да өзгеріп, күрделі, ыңғайлы әрі қуатты бола түсті. Масағына қауырсын тағылып, металмен ұшталған жебе берен сауытты тесіп өтетін көбебұзарға айналды.

Қазақстан аумағында өмір сүрген түркі тайпалары ойлап тапқан тағы бір технологиялық жаңалық – қылыш. Оның оқтай түзу немесе иілген жүзі – ерекше белгісі. Бұл қару ең маңызды әрі кең таралған соғыс құралына айналды.

Сарбаз бен оның мінген атын қорғауға арналған сауытты да алғаш рет біздің бабаларымыз жасаған. Еуразия көшпенділерінің айрықша маңызды әскери жаңалығына баланған мұздай темір құрсанған атты әскер осылайша пайда болды. Отты қару пайда болып, жаппай қолданысқа енгенге дейін атты әскердің дамуы біздің дәуірімізге дейінгі І мыңжылдық пен біздің дәуіріміздің І ғасыры арасында көшпенділердің ұзақ уақыт бойы бұрын-соңды болмаған жауынгерлік үстемдік орнатуын қамтамасыз еткен жасақтың ерекше түрі – айбарлы атты әскердің қалыптасуына ықпал етті.

2. Ұлы даладағы ежелгі металлургия

Металл өндірудің амал-тәсілдерін табу тарихтың жаңа кезеңіне жол ашып, адамзат дамуының барысын түбегейлі өзгертті. Сан алуан металл кендеріне бай қазақ жері – металлургия пайда болған алғашқы орталықтардың бірі. Ежелгі заманда-ақ Қазақстанның Орталық, Солтүстік және Шығыс аймақтарында тау-кен өндірісінің ошақтары пайда болып, қола, мыс, мырыш, темір, күміс пен алтын қорытпалары алына бастады.

Ата-бабаларымыз жаңа, неғұрлым берік металдар өндіру ісін дамытып, олардың жедел технологиялық ілгерілеуіне жол ашты. Қазба жұмыстары барысында табылған металл қорытатын пештер мен қолдан жасалған әшекей бұйымдары, ежелгі дәуірдің тұрмыстық заттары мен қару-жарақтары бұл туралы тереңнен сыр шертеді. Осының бәрі ежелгі замандарда біздің жеріміздегі дала өркениеті технологиялық тұрғыдан қаншалықты қарқынды дамығанын көрсетеді.

3.Аң стилі

Біздің ата-бабаларымыз қоршаған ортамен етене өмір сүріп, өздерін табиғаттың ажырамас бөлшегі санаған. Бұл басты тұрмыс қағидаты Ұлы даланы мекендеген халықтардың дүниетанымы мен құндылықтарын қалыптастырды. Өз жазуы мен мифологиясы бар Қазақстанның ежелгі тұрғындарының озық мәдениеті болды.

Олардың мұрасының жарқын көрінісі, көркем болмысы мен рухани байлығының айшықты белгісі – «аң стилі» өнері. Жануарлар бейнесін тұрмыста пайдалану адам мен табиғаттың өзара байланысының символына баланып, көшпенділердің рухани бағдарын айқындап отырған.

Олар жыртқыштардың, негізінен мысық тұқымдас аңдардың суретін көбірек қолданған. Егемен Қазақстанның символдарының бірі – жергілікті жануарлар әлемінде сирек кездесетін тұрпаты текті қар барысы екені кездейсоқ емес.

Бұл ретте, аң стилі бабаларымыздың айрықша жоғары өндірістік тәжірибесі болғанын көрсетеді. Олар оюлап кескіндеуді, металмен жұмыс істеудің техникасын, соның ішінде, мыс пен қоладан балқымалар жасаудың және құймалар құюдың, жайма алтын дайындаудың күрделі әдістерін жақсы меңгерген.

Жалпы, «аң стилі» феномені әлемдік өнердегі биік белестердің бірі саналады.

4.Алтын адам

Біздің түп-тамырымызға жаңаша көзқараспен қарауға жол ашып, әлемдік ғылым үшін сенсация саналған жаңалық – 1969 жылы Қазақстанның Есік қорғанынан табылған, өнертанушы ғалымдар арасында «қазақстандық Тутанхамон» деген атқа ие болған «Алтын адам».

Бұл жауынгер талай тылсым құпияның бетін ашты. Біздің бабаларымыз әлі күнге дейін өзінің асқан көркемдігімен тамсандыратын аса жоғары деңгейдегі көркем дүниелер жасаған. Жауынгердің алтынмен апталған киімдері ежелгі шеберлердің алтын өңдеу техникасын жақсы меңгергенін аңғартады. Сонымен бірге бұл жаңалық Дала өркениетінің зор қуаты мен эстетикасын әйгілейтін бай мифологияны паш етті.

Дала халқы өз көсемдерін осылайша ұлықтап, оның мәртебесін күн секілді құдірет деңгейіне көтеріп асқақтатқан. Қорымдағы сән-салтанатты жасау-жабдықтар ежелгі бабаларымыздың зияткерлік дәстүрлерінен де мол хабар береді. Жауынгердің жанынан табылған күміс кеселердің бірінде ойып жазылған таңбалар бар. Бұл – Орталық Азия аумағынан бұрын-соңды табылған жазу атаулының ішіндегі ең көнесі.

5.Түркі әлемінің бесігі

Қазақтардың және Еуразияның басқа да халықтарының тарихында Алтайдың алар орны ерекше. Осынау асқар таулар ғасырлар бойы Қазақстан жерінің тәжі ғана емес, күллі түркі әлемінің бесігі саналды. Дәл осы өңірде біздің дәуіріміздің І мыңжылдығының орта шенінде Түркі дүниесі пайда болып, Ұлы дала төсінде жаңа кезең басталды.

Тарих пен география түркі мемлекеттері мен ұлы көшпенділер империялары сабақтастығының айрықша моделін қалыптастырды. Бұл мемлекеттер ұзақ уақыт бойы бірін-бірі алмастырып, орта ғасырдағы Қазақстанның экономикалық, саяси және мәдени өмірінде өзінің өшпес ізін қалдырды.

Орасан зор кеңістікті игере білген түркілер ұлан-ғайыр далада көшпелі және отырықшы өркениеттің өзіндік өрнегін қалыптастырып, өнер мен ғылымның және әлемдік сауданың орталығына айналған ортағасырлық қалалардың гүлденуіне жол ашты. Мәселен, орта ғасырдағы Отырар қаласы әлемдік өркениеттің ұлы ойшылдарының бірі – Әбу Насыр Әл-Фарабиді дүниеге әкелсе, түркі халықтарының рухани көшбасшыларының бірі Қожа Ахмет Ясауи Түркістан қаласында өмір сүріп, ілім таратқан.

6. Ұлы Жібек жолы

Еліміздің географиялық тұрғыдан ұтымды, яғни Еуразия құрлығының кіндігінде орналасуы ежелден әртүрлі мемлекеттер мен өркениеттер арасында транзиттік «дәліздердің» пайда болуына септігін тигізді. Біздің дәуірімізден бастап бұл құрлық жолдары Үлкен Еуразияның Шығысы мен Батысы, Солтүстігі мен Оңтүстігі арасындағы сауда және мәдениет саласындағы байланыстардың трансконтинентальды желісіне – Ұлы Жібек жолы жүйесіне айналды.

Бұл жол халықтар арасындағы жаһандық өзара тауар айналымы мен зияткерлік ынтымақтастықтың қалыптасып, дамуы үшін орнықты платформа болды.

Керуен жолдарын мінсіз ұйымдастырып, қауіпсіздігін қамтамасыз еткен Ұлы дала халқы ежелгі және орта ғасырлардағы аса маңызды сауда қатынасының басты дәнекері саналды. Дала белдеуі Қытай, Үнді, Парсы, Жерорта теңізі, Таяу Шығыс және славян өркениеттерін байланыстырды.

Алғаш пайда болған сәттен бастап, Ұлы Жібек жолы картасы, негізінен, Түрік империяларының аумағын қамтыды. Орталық Еуразияда түркілер үстемдік құрған кезеңде Ұлы Жібек жолы гүлдену шегіне жетіп, халықаралық ауқымда экономиканы өркендетуге және мәдениетті дамытуға септігін тигізді.

7. Қазақстан – алма мен қызғалдақтың отаны

Асқақ Алатаудың баурайы алма мен қызғалдақтың «тарихи отаны» екені ғылыми тұрғыдан дәлелденген. Қарапайым, бірақ бүкіл әлем үшін өзіндік мән-маңызы зор бұл өсімдіктер осы жерде бүр жарып, жер жүзіне таралған. Қазақстан қазір де әлемдегі алма атаулының арғы атасы – Сиверс алмасының отаны саналады. Дәл осы тұқым ең көп таралған жемісті әлемге тарту етті. Бәріміз білетін алма – біздегі алманың генетикалық бір түрі. Ол Қазақстан аумағындағы Іле Алатауы баурайынан Ұлы Жібек жолының көне бағыты арқылы алғашқыда Жерорта теңізіне, кейіннен бүкіл әлемге таралған. Осы танымал жемістің терең тарихының символы ретінде еліміздің оңтүстігіндегі ең әсем қалалардың бірі Алматы деп аталды.

Қазақстан аумағындағы Шу, Іле тауларының етегінен әлі күнге дейін жергілікті өсімдіктер әлемінің жауһары саналатын Регель қызғалдақтарын бастапқы күйінде кездестіруге болады. Бұл әсем өсімдіктер біздің жерімізде Тянь-Шань тауларының етегі мен шөлейт даланың түйісер тұсында пайда болған. Қазақ топырағындағы осынау қарапайым, сондай-ақ ерекше гүлдер өз әдемілігімен көптеген халықтың жүрегін жаулап, біртіндеп бүкіл әлемге тарады.

Бүгінде жер жүзінде қызғалдақтың 3 мыңнан астам түрі бар, олардың басым көпшілігі – біздің дала қызғалдағының «ұрпағы». Қазір Қазақстанда қызғалдақтың 35 түрі өседі.

***

ІІ. ТАРИХИ САНАНЫ ЖАҢҒЫРТУ

Көтерілген мәселелер жан-жақты ой елегінен өткізіп, терең зерделеуді талап етеді. Сондай-ақ біздің дүниетанымымыздың, халқымыздың өткені мен бүгінінің және болашағының іргелі негіздеріне тікелей қатысты.

Бұл жұмысты бірнеше ірі жобалар арқылы бастауға болады деп ойлаймын.

1. Архив – 2025

Тәуелсіздік жылдарында халқымыздың өткенін зерттеуге қатысты ауқымды жұмыстар атқарылды. Еліміздің тарихи жылнамасындағы ақтаңдақтарды қайта қалпына келтіруге жол ашқан «Мәдени мұра» бағдарламасы табысты іске асырылды. Бірақ, бабаларымыздың өмірі мен олардың ғажап өркениеті жөніндегі көптеген деректі құжаттар, әлі де болса, ғылыми айналымға түскен жоқ. Олар әлемнің бүкіл архивтерінде өз іздеушісі мен зерттеушісін күтіп жатыр.

Сондықтан ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі кезеңді қамтитын барлық отандық және шетелдік мұрағаттар дүниесіне елеулі іргелі зерттеулер жүргізу үшін «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жасауымыз қажет деп санаймын.

Бұл жобаны жүзеге асыру барысында тарихшылардан, деректанушылар мен мәдениеттанушылардан құрылған арнайы топтардың отандық және шетелдік ірі архивтермен өзара жүйелі әрі ұзақ мерзімді ықпалдастықта болып, іздеу-зерттеу жұмыстарын жүргізуіне баса мән беру керек.

Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұмыс мемлекет есебінен атқарылатын «академиялық туризмге» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қана қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде цифрлық форматқа көшіру қажет.

Өз тарихына деген мақтаныш сезімін ұялатып, отаншылдық тәрбие беру мектеп қабырғасынан басталуға тиіс. Сондықтан мектептер мен барлық өңірлердегі өлкетану музейлерінің жанынан тарихи-археологиялық қозғалыстар құру маңызды. Ұлт тарихын санаға сіңіру барша қазақстандықтардың бойында өз бастауларына деген ортақтық сезімін қалыптастырады.

2. Ұлы даланың ұлы есімдері

Көпшіліктің санасында тарихи үдерістер, негізінен, тұлғаландыру сипатына ие болатыны белгілі. Көптеген халықтар өз елінің ерекше елшісі сынды ұлы бабаларының есімдерін мақтан тұтады.

Мысалы, өткен дәуірлердегі Тутанхамон, Конфуций, Ескендір Зұлқарнайын, Шекспир, Гете, Пушкин және Джордж Вашингтон сияқты дүние жүзіне белгілі тұлғалар бүгінде «өз мемлекеттерінің» баға жетпес символдық капиталы саналады әрі сол елдердің халықаралық аренада тиімді ілгерілеуіне септігін тигізіп отыр.

Ұлы дала Әл-Фараби мен Ясауи, Күлтегін мен Бейбарыс, Әз-Тәуке мен Абылай, Кенесары мен Абай және басқа да көптеген ұлы тұлғалар шоғырын дүниеге әкелді.

Сондықтан біз біріншіден, атақты тарихи тұлғаларымыз бен олардың жетістіктерінің құрметіне ашық аспан астында ескерткіш-мүсіндер қойылатын «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағарту энциклопедиялық саябағын ашуымыз керек.

Екіншіден, мақсатты мемлекеттік тапсырыс ұйымдастыру арқылы қазіргі әдебиеттегі, музыка мен театр саласындағы және бейнелеу өнеріндегі ұлы ойшылдар, ақындар және ел билеген тұлғалар бейнесінің маңызды галереясын жасауды қолға алу қажет.

Сондай-ақ бұл жерде классикалық қалыптан тыс, баламалы жастар өнерінің креативті әлеуетін де пайдаланудың мәні зор. Осыған орай, бұл іске тек отандық қана емес, сонымен бірге, шетелдік шеберлер мен шығармашылық ұжымдарды да тартқан жөн.

Үшіншіден, еліміздің тарихи кезеңдерін кеңінен қамти отырып, «Ұлы Дала тұлғалары» атты ғылыми-көпшілік серияларды шығарып, тарату жұмыстарын жүйелендіру және жандандыру қажет.

Бұл бағытта қазақстандық ғалымдармен қатар шетелдік мамандар да тартылатын халықаралық көпбейінді ұжым құруға болады. Нәтижесінде, біздің қаһармандарымыздың өмірі мен қызметі жөнінде тек еліміздегілер ғана емес, сондай-ақ шет елдегілер де білетін болады.

3. Түркі әлемінің генезисі

Қазақстан – күллі түркі халықтарының қасиетті «Қара шаңырағы». Бүгінгі қазақтың сайын даласынан әлемнің әр түкпіріне тараған түркі тектес тайпалар мен халықтар басқа елдер мен өңірлердің тарихи үдерістеріне елеулі үлес қосты.

Осыған байланысты, «Түркі өркениеті: түп тамырынан қазіргі заманға дейін» атты жобаны қолға алу қажет. Бұл жоба аясында 2019 жылы Астанада Түркологтардың дүниежүзілік конгресін және әртүрлі елдер музейлерінің экспозицияларына ежелгі түркі жәдігерлері қойылатын Түркі халықтарының мәдени күндерін ұйымдастыру керек. Сондай-ақ, Википедияның үлгісінде Қазақстанның модераторлығымен Түркі халықтарына ортақ туындылардың бірыңғай онлайн кітапханасын ашу да маңызды.

Сонымен қатар жаңа облыс орталығы ретінде Түркістанды дамыту барысында оның халықаралық аренадағы беделін жүйелі түрде арттыру қажет.

Қазақстанның ежелгі астанасы халқымыздың рухани орталығы ғана емес, сондай-ақ, бүкіл түркі әлемі үшін киелі орын болып саналады.

4. Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі

«Ұлы дала» аттыежелгі өнер және технологиялар музейін ашуға толық мүмкіндігіміз бар. Оған озық өнер мен технология үлгілерін – аң стилінде жасалған бұйымдарды, «Алтын адамның» жарақтарын, жылқыны қолға үйрету, металлургияны дамыту, қару-жарақ, сауыт-сайман дайындау үдерісін көрсететін заттарды және басқа да жәдігерлерді жинақтауға болады. Онда Қазақстан жерінен табылған құнды археологиялық ескерткіштер мен археологиялық кешендердің экспозициялары қойылады. Бұл заттар тарихи дәуірлердің қандай да бір кезеңіндегі әртүрлі шаруашылық салаларының даму үдерісін көрсетеді.

Сонымен қатар «Ұлы даланың ұлы өркениеттері» атты жалпыұлттық тарихи реконструкциялар клубын құрып, соның негізінде Астанада және Қазақстанның өзге де өңірлерінде ежелгі сақтар, ғұндар, ұлы түркі қағандарының дәуірі және басқа да тақырыптар бойынша фестивальдар өткізуге болады. Бұған қызығушылық білдірген адамдарды тарта отырып, осы тақырыптар аясындағы жұмыстарды бір мезгілде жүргізуге болады.

Ежелгі Отырар қаласының бірқатар нысандарын – үйлері мен көшелерін, қоғамдық орындарын, су құбырларын, қала қамалының қабырғалары мен тағы да басқа жерлерін ішінара қалпына келтіретін туристік жоба да қызықты болмақ.

Осының негізінде білімді дәріптеуге және туризмді дамытуға баса мән берілуі қажет.

5.Дала фольклоры мен музыкасының мың жылы

Бұл жоба аясында бізге «Дала фольклорының антологиясын» жасау керек. Мұнда Ұлы дала мұрагерлерінің өткен мыңжылдықтағы халық ауыз әдебиетінің таңдаулы үлгілері – ертегілері, аңыз-әфсаналары, қиссалары мен эпостары жинақталады.

Сонымен қатар қазақтың қобыз, домбыра, сыбызғы, сазсырнай және басқа да дәстүрлі музыкалық аспаптарымен орындауға арналған маңызды туындылар топтамасын – «Ұлы даланың көне сарындары» жинағын басып шығару қажет.

Ұлы Даланың фольклоры мен әуендері заманауи цифрлық форматта «жаңа тыныс» алуға тиіс. Бұл жобаларды жүзеге асыру үшін көшпенділердің бай мұрасын жүйелеуге қабілетті ғана емес, сондай-ақ оның өзектілігін арттыра алатын отандық және шетелдік кәсіби мамандарды тарту маңызды.

Біздің мәдениетіміздің негізгі сюжеттерінде, кейіпкерлері мен сарындарында шекара болмайды, сол себепті оны жүйелі зерттеп, бүкіл Орталық Еуразия кеңістігі мен барша әлемде дәріптеуге тиіспіз.

Ауызша және музыкалық дәстүрді жаңғырту қазіргі заманғы аудиторияға жақын әрі түсінікті форматта болуы керек.

Атап айтқанда, көнерген сөздер мен мәтіндерді суреттерімен қоса беруге, айқын видеоматериалдар формасында ұсынуға болады. Музыкалық дыбыстар мен әуендер табиғи аспаптармен ғана емес, олардың заманауи электронды нұсқалары арқылы да шығарылады.

Сонымен қатар фольклорлық дәстүрдің ортақ тарихи негіздерін іздеу үшін Қазақстанның түрлі өңірлері мен өзге елдерге бірнешеіздеу-зерттеу экспедицияларын ұйымдастыру қажет.

6. Тарихтың кино өнері мен телевизиядағы көрінісі

Қазіргі замандағы халықтардың тарихи таным-түйсігінде кино өнері ерекше орын алады. Жалпы халықтың санасында фильмдердегі жарқын кинообраздар іргелі ғылыми монографиялардағы деректі портреттерден гөрі маңыздырақ рөл атқарады.

Сондықтан тез арада Қазақстанның өркениет тарихының үздіксіз дамуын көрсететін деректі-қойылымдық фильмдердің, телевизиялық сериалдар мен толықметражды көркем картиналардың арнайы циклін өндіріске енгізу керек.

Аталған жобалар кең халықаралық ынтымақтастық аясында отандық және шетелдік үздік сценаристерді, режиссерлерді, актерлерді, продюсерлерді және заманауи кино өндірісінің басқа да мамандарын тарту арқылы жүзеге асырылуға тиіс.

Қызықты әрі мелодрамалық сарындармен қатар, көрермендер үшін танымал фэнтези және шытырман оқиғалы блокбастерлердің элементтерін қоса отырып, жаңа тарихи теле-кино туындылардың жанрларын барынша кеңейту қажет.

Осы мақсатпен Ұлы даланың бай мифологиялық және фольклорлық материалдарын пайдалануға болады.

Ұлт қаһармандарын үлгі тұту үрдісін қалыптастыруға жол ашатын сапалы балалар фильмдері мен мультипликациялық сериалдарды аса қажет ететін өскелең ұрпақтың да талғамына ерекше назар аудару керек.

Біздің даңқты батырларымыз, ойшылдарымыз бен ел билеушілеріміз – тек Қазақстан ғана емес, сондай-ақ бүкіл әлем бойынша еліктеуге лайықты тұлғалар.

ҚОРЫТЫНДЫ

Осыдан бір жарым жыл бұрын менің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақалам жарыққа шықты.

Жоғарыда аталған жобаларды «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде қарастырамын.

«Рухани жаңғыру» жалпыұлттық бағдарламасының жаңа компоненттері ата-бабаларымыздың көп ғасырлық мұрасының цифрлық өркениет жағдайында түсінікті әрі сұранысқа ие болуын қамтамасыз ете отырып, оны жаңғыртуға мүмкіндік береді.

Төл тарихын білетін, бағалайтын және мақтан ететін халықтың болашағы зор болады деп сенемін. Өткенін мақтан тұтып, бүгінін нақты бағалай білу және болашаққа оң көзқарас таныту – еліміздің табысты болуының кепілі дегеніміз осы.

University - School - Mastery

2019-03-06 07:28:07

 

Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұр Отан» партиясының XVIII съезінде сөйлеген сөзі

2019-02-27 11:37:51

Онжылдық перспективалары: ұлттың жаңа игілігі

Құрметті делегаттар және съезд қонақтары!

Қадірлі партияластар!

Баршаңызды «Нұр Отан» партиясының 20 жылдық мерейтойымен шын жүректен құттықтаймын!

1999 жылғы 1 наурыз егемен еліміздің жылнамасына партиямыздың негізі қаланған күн ретінде енді.

Тарих өлшемімен қарағанда бұл – көп уақыт емес, бірақ біз үшін тұтас дәуірге бара-бар.

Ғасырлар тоғысындағы күрделі экономикалық жағдай тез арада дұрыс таңдау жасауымызды талап етті.

Тәуелсіздігімізді нығайтып, мықты мемлекет құру үшін бізге батыл әрі маңызды реформалар жасау керек болды.

Әйтпесе, өркениет жолына бастайтын әлемдік даму көшінен қалып қоятын едік.

Осындай ұлы мақсатты көздеген «Нұр Отан» партиясы халықтың сенімін ақтап, орнықты ілгерілеуімізді қамтамасыз ететін бірден-бір саяси күшке айналды.

Сындарлы жылдарда жанымнан табылып, биік белестерді бағындыруға атсалысқан партияластарыма алғысымды білдіремін.

Мен бүгін өздеріңізбен бірге атқарған жұмысымызды қорытындылап, болашақ бағдарымыз туралы ой бөліссем деймін.

Ең алдымен, қол жеткізген жетістіктерімізді айшықтайтын нақты фактілерге тоқталайын.

Еліміздің экономикасы айтарлықтай өсті.

Сыртқы сауда айналымының көлемі 9  еседен астам артты.

Қазақстанға шетелден 320 миллиард долларға жуық тікелей инвестиция тартылды.

Азаматтарымыздың кірісін 16 есе көбейттік.

141 миллион шаршы метрден астам тұрғын үй салынды.

Бүкіл елімізде әлеуметтік маңызы зор жаңа инфрақұрылым нысандары бой көтерді.

1 400 заманауи аурухана, емханалар мен амбулаториялар, 2 865 жаңа мектеп, колледждер мен балабақшалар ашылды.

Мұның бәрі – бүкіл халқымыздың ерен еңбегінің нәтижесі.

«Нұр Отан» мемлекеттік маңызы бар шешімдер қабылдауға ықпал етіп, сайлаушылардың сенімін ақтап келеді.

 

Уважаемые однопартийцы!

Новое время диктует новые вызовы.

Мир вокруг нас все глубже погружается в зону перманентной турбулентности.

Но это не повод для отчаяния и страха перед будущим.

Любые кризисы сопровождаются катаклизмами, но в то же время расчищают пространство для роста и открывают окна возможностей.

Главное, выбрать правильный вектор развития и мобилизовать все общество на достижение поставленных целей.

В своем движении вперед мы должны учитывать ключевые тренды современного мира.

Сегодня конкуренция государств, сводится к конкуренции конкретных людей.

Любые экономические достижения и геополитические победы не имеют большой ценности и значения, если не ведут к росту благосостояния каждого человека.

В этом заключается основной секрет процветания и формула устойчивого развития государств в XXI веке.

Сегодня Съезд рассматривает программу партии до 2030 года «Общество благополучия: 10 целей десятилетия», разработанную по моему поручению.

Она открывает широкие горизонты стратегического видения и определяет основные контуры развития общества и государства в предстоящем десятилетии.

Рассчитываю, что вы детально обсудите программу и определите партийную повестку дня.

Сегодняшний Съезд дает старт новому этапу в развитии Казахстана.

Предстоящие 10 лет – решающий период в нашем продвижении в 30-ку передовых государств.

В этой связи партия должна поставить перед собой конкретные цели.

Я не буду подробно останавливаться на них, все они обозначены в Программе.

Уверен, каждый из нас внесет свой значимый вклад в становление еще более сильного и процветающего Казахстана.

В своей деятельности мы должны руководствоваться нашей национальной идеей.

Ее базовыми компонентами являются:

  1. национальное единство;
  2. конкурентоспособная сильная экономика;
  3. интеллектуальное процветающее общество;
  4. страна, уважаемая в мире.

Все это и есть основа успешного развития Казахстана.

В свою очередь, Доктрина национального единства опирается на четыре столпа:

  1. общая история;
  2. общие ценности;
  3. общая Родина;
  4. общее будущее.

 

Уважаемые соратники!

За перспективами будущего мы не должны забывать о текущих задачах.

Наш главный приоритет – это обеспечение уровня жизни граждан и развитие Казахстана, как социально-ориентированного государства.

Даже в самые сложные периоды мы выполняли свои социальные обязательства.

Уровень социальных расходов в стране всегда был высокий, и в дальнейшем он будет последовательно расти.

В рамках различных программ, проектов и инициатив нами осуществляются масштабные социальные инвестиции.

Мы должны не снижать расходы на развитие и помогать нуждающимся.

В текущем году на социальную сферу направлено более 45% от всех расходов республиканского бюджета.

В то же время у нас обозначились определенные диспропорции и ряд проблемных точек в социальном блоке.

В этой связи я принял решение о выделении средств из Национального фонда на повышение качества жизни и благосостояния наших граждан.

Правительство должно правильно администрировать расходы, выделяемые на эти цели.

Вместе с тем, нужно помнить, что мы живем в условиях больших вызовов и глобальной неопределенности.

Накопленные нами резервы могут пригодиться в более сложные времена.

Социальная политика должна быть сбалансированной и не провоцировать рост иждивенческих настроений.

Главная задача государства – дать людям работу, чтобы они зарабатывали себе на жизнь.

Помощь должна предоставляться особо нуждающимся и носить строго адресный характер.

Я лично буду контролировать, чтобы все выделяемые средства дошли до каждой семьи и конкретного человека!

По моему поручению партия провела анализ проблем, особо волнующих сегодня наших граждан.

В их числе – вопросы повышения детских пособий, улучшения положения многодетных семей, обеспечение жильем, модернизация социальной инфраструктуры и другие.

Значимым вкладом партии в их решение станет реализация социальной политики по трем направлениям.

Это:

1. повышение доходов и поддержка малообеспеченных слоев населения;

2. решение жилищных вопросов граждан с низкими доходами и улучшение сфер образования и здравоохранения;

3. комплексное развитие регионов.

 

ПЕРВОЕ. Сегодня важно усилить меры по повышению уровня благосостояния казахстанских семей.

Они напрямую затронут более 1  миллиона гражданских служащих, занятых в сфере здравоохранения, образования, социальной защиты, культуры, спорта, сельского хозяйства и других.

Поручаю с 1 июля 2019 года:

-        повысить заработную плату низкооплачиваемым работникам бюджетной сферы до 30 процентов;

-        поднять в среднем на 25 процентов низовым работникам исполнительных органов, которые непосредственно работают с гражданами на районном и областном уровнях.

На эти цели в 2019-2021 годы дополнительно будет выделено почти 980  миллиардов тенге.

Повышенное внимание нужно уделить малообеспеченным категориям граждан и многодетным семьям.

Каждая казахстанская семья должна почувствовать результаты проводимых реформ уже сегодня, а не в отдаленном будущем.

Особенно считаю необходимым усилить меры поддержки нашим многодетным семьям.

Сегодня в стране порядка 340 тысяч семей имеют более 4-х детей.

Ежегодно на поддержку семей с детьми выделяется более 500 миллиардов тенге.

Эти семьи имеют разный уровень дохода.

Поэтому, в первую очередь, государство особую заботу и внимание должно проявить к многодетным семьям с низкими доходами.

В настоящее время адресную социальную помощь от государства получают более 111 тысяч семей (571,6 тысяч человек).

Поручаю Правительству для расширения охвата малообеспеченных семей, особенно многодетных, повысить критерий оказания адресной помощи до 70 процентов от прожиточного минимума (с  14849 тенге до 20789 тенге, ПМ – 29698 тенге).

Для адресной поддержки семей с детьми, имеющих право на получение адресной социальной помощи, установить минимальную выплату на каждого ребенка в многодетных семьях, в сумме 20 789 тенге.

Все процедуры назначения социальной помощи должны быть максимально упрощены и переведены в проактивный формат.

При исчислении совокупного дохода таких семей нужно исключить из расчета отдельные пособия, такие как госпособия многодетным семьям и многодетным матерям, пособие по инвалидности для детей, стипендии.

В результате адресной социальной помощью будет охвачено в 2019 году свыше 830 тысяч человек, в том числе почти 550  тысяч детей.

Также поручаю повысить пособие родителям, опекунам и семьям (лицам), воспитывающим детей-инвалидов на
30 процентов.

Это затронет более 100 тысяч человек.

На реализацию данных мер поручаю дополнительно выделить более 300  миллиардов тенге на 2019-2021 годы.

Основным принципом оказания социальной помощи остается социальный контракт и обязательное участие трудоспособных членов семьи в мерах занятости.

Также поручаю акимам дойти до каждой семьи и усилить меры нуждающимся в помощи за счет средств местного бюджета с учетом региональных возможностей.

Только за прошлый год подобная помощь на местах была оказана на сумму свыше 135 миллиардов тенге.

Такую поддержку необходимо оказывать и дальше.

Не следует тратиться на второстепенные дела.

Логично же, что для неполных многодетных семей нужно создать условия для работы на дому, а для многодетных семей на селе выделить отдельную квоту грантов и микрокредитов.

Правительство и акимы должны осуществлять эту деятельность совместно с партией «Нұр Отан» и НПП «Атамекен».

Акимам следует пересмотреть региональные программы помощи нуждающимся семьям с учетом партийного проекта «Бақытты отбасы» («Счастливая семья»).

Он направлен на системную поддержку института семьи в Казахстане.

 

ВТОРОЕ. Необходимо активизировать работу по обеспечению жильем и улучшению сфер образования и здравоохранения.

Поручаю Правительству построить в рамках программы «Нұрлы жер» более 40  тысяч арендных квартир преимущественно для малообеспеченных семей из числа многодетных.

На данные цели в  ближайшие семь лет необходимо дополнительно выделять по 50  миллиардов тенге ежегодно.

Также следует повышать доступность приобретения жилья для многодетных и неполных семей, семей с детьми с ограниченными возможностями, имеющих низкие доходы.

Для этой категории граждан поручаю разработать льготный механизм предоставления жилищных займов под 2-3 процента годовых через систему жилстройсбережений.

На эти цели Жилстройсбербанку будет выделяться ежегодно по 50 миллиардов тенге.

Реформы в образовании нужно довести до логических результатов.

Современные реалии требуют развития у наших детей новых навыков и компетенций.

Слагаемые успеха здесь – постоянное повышение квалификации педагогов, передовая материальная база и актуальные программы обучения.

Как я уже ранее поручал, в каждом регионе должны работать как минимум 1  продвинутый вуз и 10 современных колледжей.

Главный критерий эффективности учебных заведений – это  трудоустройство выпускников.

Каждый житель нашей страны должен быть не только образованным, но и здоровым.

Нужно обеспечить доступ к качественному здравоохранению  независимо от места проживания.

Отечественной медицине, прежде всего, необходимо ориентироваться на профилактику и стимулирование здорового образа жизни.

Расходы на службу общественного здравоохранения и первичную медико-санитарную помощь должны быть увеличены с 40 до 60 процентов от общего объема финансирования здравоохранения.

Это – практика всех развитых стран мира.

Поручаю дополнительно выделить на развитие сферы здравоохранения порядка 120 миллиардов тенге.

В результате повысится качество и доступность оказания стационарной медицинской помощи в 7 регионах с охватом порядка 100 тысяч пациентов в год.

 

ТРЕТЬЕ. Необходимо начать реализацию региональной политики, направленную на улучшение качества жизни по всей стране.

У нас все еще заметны «разрывы» в региональном развитии.

Почему в одних областях дороги хорошие, а в других – плохие?

Почему где-то ЖКХ функционирует стабильно, а где-то дает сбои?

Получается, что есть акимы, которые  действительно работают, знают и решают проблемы людей.

Но есть и те, которые избегают общения с населением и игнорируют реальные нужды и потребности жителей регионов.

Акимам нужно быть ближе к народу и делать все возможное для его блага.

У нас есть различные программы, выделены достаточные ресурсы, однако люди не видят конкретных результатов.

Такое положение дел не допустимо.

Правительство и акимы всех уровней должны реально решать все социальные проблемы в конструктивном ключе, без популизма и погони за показателями.

Каждый регион стратегически важен.

Мы должны сформировать Новую Карту страны, основанную на обновленных региональных стандартах качества жизни.

За последние годы была проведена огромная исторически важная работа по строительству республиканской автотранспортной сети.

В целом, мы построили и реконструировали более 12,5 тысяч км автомобильных и 2,5 тысяч км железных дорог, морские порты.

Построенные автобаны важны, но еще важнее дорога до дома.

Расширение сети современных местных дорог – это ключевая задача Правительства, исполнение которой необходимо контролировать партии.

Поручаю дополнительно выделить на эти цели 350 миллиардов тенге.

Данные меры к 2025 году помогут улучшить состояние 95 процентов автодорог областного и районного значения.

Все объекты региональной транспортной инфраструктуры, в том числе аэропорты, авто и железнодорожные вокзалы должны быть модернизированы.

Для решения проблем окраин крупных городов – Астаны, Алматы и Шымкента будет выделено дополнительно 90  миллиардов тенге на 2019-2021 годы.

На развитие малых и моногородов будет также ежегодно предоставляться дополнительно по 10  миллиардов тенге в ближайшие три года.

Важнейшими приоритетами выступают обеспечение доступа всех жителей страны к чистой питьевой воде и проведение масштабной газификации.

На обеспечение водоснабжения и водоотведение поручаю дополнительно выделить 140 миллиардов тенге.

Это позволит решить проблемы в данной сфере для более 2,2 миллионов человек.

Поручаю также дополнительно выделить около 190 миллиардов тенге на газификацию и электроснабжение.

Эти меры позволят охватить газоснабжением 1,1 миллион человек, а также значительно повысить надежность регионального электроснабжения.

Поручаю Правительству предусмотреть для этих целей порядка 920 миллиардов тенге на 2019-2021 годы.

Учитывая вышесказанное, «Нұр Отан» должен запустить партийный проект «Құтты мекен» с акцентом на развитие инженерной и социальной инфраструктуры страны.

У нас также есть возможности для улучшения благосостояния 7,5 миллионов жителей села.

В первую очередь, Правительству совместно с акимами и маслихатами необходимо провести отбор сел, имеющих перспективы, и развивать там социальную сферу, создавать интернаты.

Мы должны превратить наши села в точки роста и устойчивого развития.

Необходимо перенять опыт КНР по развитию на селе бизнеса по производству товаров народного потребления, переработке сельхозпродукции и так далее.

Там нужно возводить жилье, строить дороги, коммуникации, социальные объекты, развивать малый и средний бизнес.

И сюда будут стремиться люди из неперспективных сельских населенных пунктов.

У села есть потенциал зарабатывать и достойно жить.

В этой связи поручаю Правительству разработать предложения по реализации специального проекта «Ауыл – Ел бесігі» и обеспечить его финансирование в размере 90 миллиардов тенге на 2019-2021 годы.

Это поможет закрепить молодежь на селе.

Все указанные выше направления и проекты имеют комплексный характер, связаны с долгосрочными целями партии и уже скоро принесут осязаемую пользу людям.

На их реализацию в ближайшие три года из бюджета дополнительно будет выделено более 2 триллионов тенге.

Данные средства должны быть изысканы за счет кардинального улучшения  таможенного администрирования и оптимизации бюджетных расходов.

При этом необходимо исключить  финансирование неприоритетных, дорогостоящих мероприятий на местах.

Эти меры в ближайшие три года позволят получить в бюджет 1 триллион тенге.

Также нужно выделить из Национального фонда дополнительно 1 триллион 350  миллиардов тенге в течение 2019-2021 годов.

По моему поручению новая программа партии была разработана на основе изучения ключевых мировых трендов и анализа ситуации во всех регионах Казахстана.

В ней обозначены конкретные цели и  проекты, которые должны стать фундаментом государственной социальной политики на ближайшие три года и задать перспективу для всего десятилетия.

Как вы знаете, у нас произошла смена Правительства, состав которого обновился на 70 процентов.

Новому кабинету министров, всем акимам нужно немедленно приступить к реализации озвученных мной поручений.

Каждый член Правительства и акимы будут нести персональную ответственность и лично отвечать за результаты работы.

 

Уважаемые делегаты съезда!

Партия должна активно включиться в решение повседневных вопросов населения.

Усилить данную работу призван проект «Халыққа көмек».

Сегодня важно оперативно реагировать на актуальные запросы общества, акцентируя на них внимание госорганов.

Это самая действенная стратегия.

Для этого необходимо сформировать мощную систему обратной связи с населением.

Важно усилить работу общественных приемных партии.

Фактически, они должны стать «единым окном» помощи для наших граждан по принципу «здесь и сейчас».

В этом вопросе не должно быть бюрократических проволочек.

Это должно касаться не только государственных льгот, но и адресной помощи, оказываемой волонтерами и предпринимателями-меценатами.

Все филиалы «Нұр Отан» должны быть ориентированы, прежде всего, на эту работу.

Партия должна представлять интересы всех слоев населения и выступать в качестве ключевого связующего звена между гражданами и государством.

Сегодня на первый план выходят вопросы эффективности действующих государственных программ, в том числе и в социальной сфере.

В этой связи я поручаю «Нұр Отан» совместно с Администрацией Президента создать Центр оценки эффективности и мониторинга реализации государственных программ и реформ.

Нужно на партийной площадке ежеквартально проводить заслушивания ответственных государственных органов о ходе реализации госпрограмм.

Отчеты будут докладываться мне.

На основе них будем делать соответствующие выводы.

В целом, еще раз подчеркну: экономическое развитие должно быть нацелено на рост реального благополучия населения.

«Нұр Отан» совместно с палатой предпринимателей «Атамекен» необходимо работать над улучшением принципов государственной поддержки бизнеса.

Следует продолжить целенаправленную работу по искоренению коррупции.

В фокусе особого внимания должна быть молодежь, ведь за ней будущее!

Этот год я объявил Годом молодежи.

Партия должна добиваться повышения эффективности государственной молодежной политики.

Партия должна стать одним из главных «социальных лифтов» для активных граждан и источником кадров для системы госуправления всех уровней.

Новая генерация современных управленцев должна появиться из «Молодежного резерва партии».

Все нуротановцы должны быть настоящими патриотами и обладать безупречной репутацией.

Авторитет партии у населения создается не только масштабными акциями или мероприятиями в центре.

Образ партии в глазах простых казахстанцев формируется ежедневной работой на местах.

Первичные партийные организации должны стать ключевым звеном в решении локальных и региональных задач.

Нужно работать над содержательностью партийных мероприятий, особенно в регионах.

Мы должны вести честный и открытый диалог с народом и делать все возможное для улучшения его благосостояния и качества жизни.

Решение столь масштабных задач требует от партии предельной концентрации и ответственного отношения к делу.

«Нұр Отан» должен стать главным институтом общественного контроля.

Необходимо учесть все озвученные мной сегодня предложения в Программе партии.

 

Құрметті әріптестер!

«Нұр Отан» – толағай табыстың және болашаққа жол ашатын жарқын жетістіктердің партиясы.

Біздің ұзақ мерзімді стратегиямыз, мол табиғи ресурсымыз, саяси ерік-жігеріміз бар.

Мемлекеттің қуаттылығы экономиканың даму қарқынымен және тұрғындардың тұрмыс сапасымен өлшенеді.

Сондықтан, мен өзіме сенім артқан халқымның болашақта емес, қазір бақытты болғанын көргім келеді.

Біздің ұстанымымыз – татулық пен тыныштық, ұранымыз – береке мен бірлік.

Тәуелсіз Қазақстанның арқа сүйейтін тірегі – баянды бейбітшілік пен келелі келісім!

Бас партия болу дегеніміз – басқару емес, елге адал қызмет ету!

Біз – халық бірлігінің партиясымыз.

Бүгінгі съезд Қазақстанды дамытудың жаңа кезеңіне жол ашады.

Ел тәуелсіздігінің 30 жылдығына бауырымыз бүтін, аман-есен, мол табыспен жете берейік!

Әрекет ететін кез келді, ағайын!

Алға, «Нұр Отан»!

Алға, Қазақстан!

 

Қазақстандық білім

2019-01-30 11:51:45

62-ші «Денсаулық» спартакиадасы

2019-01-30 07:19:08

Кубашев Т.К. 80 жас мерей той құттықтау

2019-01-30 07:15:44

ВИРТУАЛДЫ ТУР

СЕРІКТЕСТІКТЕР

joomla

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua